X
تبلیغات
وبلاگ مدرسه ی راهنمایی اسماء
وبلاگ مدرسه ی راهنمایی اسماء
وبلاگ مدرسه ی راهنمایی اسماء 
قالب وبلاگ
[ پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389 ] [ 18:49 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

[ پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389 ] [ 18:48 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

[ پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389 ] [ 18:44 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]



[ پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389 ] [ 18:36 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
شوراي همكاري خليج فارس

 شوراي كشورهاي عرب حوزه خليج فارس كه به نام "شوراي همكاري دولت‌هاي عرب خليج فارس " شناخته شده است به دليل برخورداري از جايگاه استراتژيك در خاورميانه و ثروت هاي عظيم طبيعي، جبهه‌ اي مهم و با نفوذ در جهان عرب محسوب مي‌ شود كه تصميماتش مي‌تواند بر روند جريانات مختلف در خاورميانه تاثير گذار باشد.

* شوراي همكاري دولت‌هاي عرب خليج فارس

شوراي كشورهاي عرب حوزه خليج فارس كه به نام "شوراي همكاري دولت‌هاي عرب خليج (فارس) " شناخته شده است به دليل برخورداري از جايگاه استراتژيك خود در خاورميانه و ثروت‌هاي عظيم طبيعي، جبهه‌ اي مهم و با نفوذ در جهان عرب محسوب مي‌ شود كه تصميماتش مي‌تواند بر روند جريانات مختلف در خاورميانه تاثير گذار باشد.
در روز 25 مي 1981 شوراي همكاري خليج فارس با گردهمايي كشورهاي بحرين، كويت، عمان، قطر، عربستان سعودي و امارات متحده عربي به طور رسمي تشكيل شد. اين شورا در حالي تاسيس شد كه همه كشورهاي حوزه خليج فارس در آن حضور نداشتند.
به رغم اينكه ايران و عراق در حوزه خليج فارس قرار دارند اما اين دو كشور در شوراي همكاري خليج فارس عضو نمي‌باشند. به گفته مقامات اين شورا همچنين موضوع عضويت يمن در شوراي همكاري خليج فارس مورد بحث و بررسي مقامات اين شورا قرار دارد و اين كشور اميدوار است تا سال 2016 به اين شورا بپيوندد. مهمترين هدف از تاسيس شوراي همكاري خليج فارس اتحاد، هماهنگي و تقويت هر چه بيشتر روابط ميان شش كشور عضو اين شورا عنوان شده است. موضوع تاسيس شورايي ميان كشورهاي حوزه خليج فارس از سال‌ها‌ي دور مدنظر مقامات منطقه بوده است به گونه اي كه در نوامبر سال 1976 به اشاره شاه ايران، سلطان قابوس، اجلاسي از وزراي خارجه 8 كشور براي ايجاد سيستم امنيتي جمعي در مسقط تشكيل داد كه نتيجه اي در پي نداشت و علت آن نيز رقابت بين ايران و عراق و عربستان بود به طوري كه طرح ايران براي تاسيس يك نيروي چند جانبه، تحت يك فرماندهي منحصر، متعهد به تامين امنيت خارجي و داخلي امضا كنندگان با مخالفت عراق روبرو شد.
نزديكي امور تاريخي، فرهنگي و اجتماعي كشورهاي عرب باعث شد تا شوراي همكاري خليج فارس با عضويت شش كشور حوزه خليج فارس تشكيل شود.
با تاسيس شوراي همكاري خليج فارس اين شورا تصميم گرفت كه نقش بسزايي در منطقه خاورميانه، يكي از مناطق پرتنش دنيا ايفا كند. بدين وسيله بود كه اين شورا اندك اندك توانست نقش پررنگ‌ خود را در منطقه و جهان به دست بياورد و بر جريانات و تحولات منطقه تاثير بگذارد. تحولات سياسي اواخر دهه 60 و 70 نقش مهمي در روابط بين‌الملل و بويژه روابط در منطقه خليج فارس گذاشت. تصميم انگليس در سال 1968 براي پايان حضور استعمار گونه خود در اكثر كشورهاي حوزه خليج فارس باعث شد تا در اوايل دهه هفتاد چند كشور كوچك شيخ نشين تاسيس شود. در آن زمان پس از تاسيس اين كشورهاي شيخ نشين، دو قدرت ايران و عراق نيز در منطقه جلوه مي‌كردند. همچنين با توجه به اينكه اين منطقه سرشار از منابع غني طبيعي بود و از نظر امنيتي ضربه پذير بود، كشورهاي ديگر به شدت در راستاي جذب منافع خود در خاورميانه گام برداشتند. با توجه به تاسيس شوراي همكاري خليج فارس، كارشناسان سياسي معتقد بودند كه اين شورا نقش استراتژيكي در خاورميانه ايفا مي‌كند و حتي مي‌تواند بر تحولات اين منطقه تاثير به سزايي داشته باشد.
با توجه به تحولات خاورميانه به نظر مي‌رسد كه شوراي همكاري خليج فارس قصد دارد نقش مهمي در مناقشات اين منطقه ايفا كند. با توجه به اينكه هدف اصلي اين شورا استحكام روابط ميان كشورهاي شيخ نشين حوزه خليج فارس است از اين شورا مي‌توان به عنوان يك سازمان پر قدرت منطقه اي ياد كرد و با توجه به اينكه روابط تمامي اعضاي اين شورا با آمريكا نزديك است شوراي همكاري خليج فارس مي‌تواند عامل اهداف شوم آمريكا در خاورميانه باشد.

* اهداف شوراي همكاري خليج فارس

1 - بررسي تحولات منطقه اي و ارزيابي امور سياسي در حوزه خليج فارس و خاورميانه؛
2- ايجاد قوانين جامع مشترك در زمينه امور اقتصادي، مالي، تجارت، توريسم، قضايي و دولتي ميان اعضاي شورا؛
3 - تقويت امور علمي و تكنولوژيكي، امور صنعتي، كشاورزي و آبرساني؛
4 - ايجاد مراكز تحقيقاتي-علمي؛
5 - تشويق همكاري‌ هاي بخش خصوصي كشورهاي عضو با يكديگر؛
6 - تقويت روابطه هر چه بيشتر ميان مردم كشورهاي عضو اين شورا؛
اعضاي اين شورا همچنين تصريح كردند كه هدف اصلي از تاسيس شوراي همكاري خليج فارس ايجاد صلح و ثبات در خاورميانه و همچنين تثبيت همكاري‌هاي هر چه بيشتر ميان كشورهاي عضو با ديگر كشورهاي منطقه است.

* سازمان شوراي همكاري خليج فارس

شوراي همكاري از ارگان هاي اصلي شوراي عالي، شوراي وزرا و دبيركل تشكيل شده است.
شوراي عالي بالاترين مرجع در شوراي همكاري است و شامل سران و رهبران دولت هاي عضو مي شود كه رياست آن، براساس حروف الفبا، اسامي كشورهاي عربي عضو و به صورت گردشي مي باشد.
جلسات شوراي عالي كه به طور منظم سالي بكبار و در محدوده جغرافيايي كشورهاي عضو برگزار مي شود وظيفه تحقق اهداف شوراي همكاري، اصلاح منشور شورا، تصويب مقررات اجرائي داخلي شورا، تصويب بودجه شورا، انتصاب دبيركل، تنظيم سياست هاي عالي تر شوراي همكاري و بررسي پيشنهادها، ‌گزارش ها، مطالعات و كارهاي مشتركي را كه جهت تصويب توسط شوراي وزيران به شوراي عالي تسليم شده باشد، دارد.
اين شورا همچنين وظيه دارد اصول لازم جهت ارتباط با ساير دولت ها و سازمان هاي بين المللي را پايه ريزي كند.
شوراي وزيران شامل وزراي خارجه دولت هاي عضو شوراي همكاري با شوراي ديگر وزراي كابينه كشورهاي عضو مي باشد كه اين شورا هر 3 ماه يكبار تشكيل جلسه مي‌دهد. رياست شورا برعهده دولتي است كه آخرين جلسه عادي شوراي عالي در آن كشور برگزار شده و نشست آن در صورتي معتبر است كه دو سوم اعضا حضور داشته باشد. از وظايف مهم اين شورا طرح سياست ها، پيشنهادات و پروژه هايي كه هدفشان توسعه همكاري و هماهنگي ميان دولت هاي عضو و همچنين تشويق، توسعه و هماهنگي بين دولت هاي عضو در همه زمينه ها است. قطعنامه هاي پذيرفته شده، بايد براي اظهار نظر بيشتر به شوراي وزيران ارجاع گردد تا نظرات جهت اتخاذ تصميمات مناسب و مقتضي به شوراي عالي تسليم شود.
تسليم پيشنهادهاي تاثير گذار در شوراي عالي به وزراي مربوطه، تشويق همكاري ميان بخش هاي خصوصي و توسعه همكاري موجود بين اتاق هاي بازرگاني و صنعتي كشورهاي عضو از ديگر وظايف مهم شوراي وزيران شوراي همكاري خليج فارس است.

* جايگاه دبيركل شوراي همكاري خليج فارس در سازمان

دبيركل شورا با پيشنهاد شوراي وزيران و با تصويب شوراي عالي براي يك دوره سه ساله انتخاب مي شود. مسئوليت مستقيم امور مربوط به دبيرخانه و پيشرفت و هماهنگي كليه امور شورا برعهده دبيركل است.
مسئوليت تهيه مطالعات مربوط به همكاري و هماهنگي در زمينه هاي مختلف،‌ پيگيري عملياتي قطعنامه ها و پيشنهادهاي شوراي عالي و شوراي وزيران براي دولت هاي عضو، تهيه گزارش ها و مطالعات مورد درخواست شوراي عالي و شوراي وزيران، تهيه گزارش هاي دوره اي، تهيه پيش نويس مقرارت و آيين نامه مالي و اداري متناسب به منظور توسعه شوراي همكاري و گستردگي مسئوليت ها، تدارك براي جلسات و تهيه دستور جلسه و پيش نويس قطعنامه براي شوراي وزيران و جلسه هاي فوق العاده شورا در مواقع ضروري برعهده دبيرخانه است كه زير نظر دبيركل شورا اداره مي‌شود.
همچنين محل دائمي دبيرخانه شورا در رياض قرار دارد.

* دبيران كل سابق شوراي همكاري خليج فارس

1- عبدالله بشاره (كويت) از 26 مه 1981 تا آوريل 1993
2- فهيم بن سلطان القسيمي (امارات) از آوريل 1993 تا آوريل 1996
3- جميل بن ابراهيم الحوجيلان (عربستان) آوريل 1996 تا 31 مارس 2002
4- عبدالرحمان بن حمد العطيه (قطر) از اول آوريل 2002

* عبدالرحمن العطيه و سابقه سه دوره دبيركلي شورا

"عبدالرحمان بن حمد العطيه " دبيركل فعلي شوراي همكاري خليج فارس كه براي سه دوره متوالي به اين سمت انتخاب شده است متولد سال 1950 از كشور قطر است.
وي داراي دو پسر و چهار دختر است. العطيه فارغ التحصيل دانشگاه ميامي فلوريداي آمريكا در رشته علوم سياسي و جغرافيا در سال 1972 ميلادي مي باشد.
عبدالرحمن چهار ماه پس از كسب مدرك فوق ليسانس خود مشغول به كار در وزارت امور خارجه قطر شد. وي پس از سه سال فعاليت در وزارت خارجه در سال 1974 به عنوان كنسول قطر در ژنو سوئيس برگزيده شد. العطيه پس از كنسولگري قطر در ژنو در سال هاي بعد به ترتيب به عنوان عالي ترين نماينده قطر در سازمان هاي بين المللي، سازمان ملل در ژنو، سازمان كشاورزي جهاني در رم، سازمان كنفرانس اسلامي در رياض و سازمان يونسكو فعاليت كرده است. وي همچنين در سال هاي 1981 تا 1992 در كشورهاي عربستان، يمن، جيبوتي، فرانسه، قطر و يونان به عنوان سفير قطر مشغول به كار بوده است.
عبدالرحمن العطيه درجه سرهنگي را در سال 1985 از كشور فرانسه گرفته است. عالي‌ترين درجه نظامي را از كشور ايتاليا در سال 1992 به دست آورده است. جايگاه شواليه درجه يك كشور فرانسه را در سال 1993 از آن خود كرده است و نشان‌هاي لياقت و ملي و بين المللي از كشورهاي فيليپين، اندونزي، آرژانتين و صندوق بين المللي رشد كشاورزي را به دست آورده است.
العطيه همچنين نماينده قطر در نشست كشورهاي عدم تعهد در الجزاير در سال 1973 بود و در سال 1976 در كلمبو و در سال 1979 در هاوانا نمايندگي كشور قطر در نشست‌هاي كشورهاي عدم تعهد را بر عهده داشته است. از سال 1972 تا 2001 نماينده قطر در نشست‌هاي اتحاديه عرب بوده است.
وي پس از فعاليت در پست هاي مختلف وزارت امور خارجه قطر در سال 1998 به سمت قائم مقامي آن وزارت برگزيده شد.
العطيه در آوريل سال 2002 به پيشنهاد كشور قطر در شوراي وزيران در اجلاس شوراي عالي شوراي همكاري خليج فارس كه اعضاي آن را سران كشورهاي عضو در اختيار دارند به عنوان دبيركل شورا از سوي اعضا براي يك دوره سه ساله انتخاب شد. اين شورا همچنين در اجلاس سال 2005 و سال 2008 بار ديگر وي را به عنوان دبيركل شوراي همكاري برگزيد.

* اعضاي شوراي همكاري خليج فارس

شش كشور كويت، عمان، عربستان، امارات، قطر و بحرين عضو شوراي همكاري خليج فارس هستند. براساس آمار پايگاه اينترنتي شوراي همكاري خليج فارس در سال 2006 جمعيت شش كشور عضو شورا بالغ بر 35 ميليون نفر بوده و مساحت اين منطقه نيز 2 ميليون و 670 هزار متر مربع مي باشد. توليد ناخالص داخلي 714 ميليارد دلار و صادرات آن 116 ميليارد دلار و واردات آن 166 ميليارد دلار و درآمد سرانه هر شهروند 20 هزار و 400 دلار بوده است. حجم ذخاير نفتي اين كشورها بالغ بر 484 ميليارد بشكه و حجم ذخاير گازي آنها نيز 1438 تريليون متر مكعب بوده است.

* كويت

كويت تلاش كرده تا با همسايگان محافظه‌ كار عرب خود در حوزه خليج فارس (عربستان، بحرين، قطر، امارات و عمان) ارتباط بيشتري داشته باشد. بدين ترتيب بود كه كويت به شدت تلاش كرد تا حضور خود را در اين شورا قطعي كند تا بدينوسيله بتواند از طريق همكاري‌هاي نزديك با كشورهاي عرب حوزه خليج فارس امور امنيتي و اقتصادي خود را تقويت كند. با پايان جنگ عراق عليه ايران در سال 1988 روابط كويت و عراق وخيم شد و اين كشور تلاش كرد در اين مناقشه از حمايت‌هاي اعضاي شوراي همكاري خليج فارس برخوردارشود.
نقش مهم كويت در خاورميانه را نمي‌توان انكاركرد. پس از جنگ كويت - عراق بويژه پس از سقوط نظام صدام روابط دو كشور بهبود يافته است به گونه اي كه كويت تصميم به بازگشايي سفارت خود در عراق گرفت و سفير خود را در عراق منصوب كرد.

* عمان

اين كشور عضو اتحاديه‌ عرب و عضو رسمي سازمان ملل از سال 1971 يكي از اعضاي شوراي همكاري خليج فارس مي‌باشد اما اين كشور عضو اوپك نيست. اين كشور معتقد بود كه با عضويت در شوراي همكاري خليج فارس مي ‌تواند همكاري ‌هاي نزديك سياسي، امنيتي و اقتصادي با كشورهاي عرب حوزه خليج فارس داشته باشد. اين كشور كه از روند صلح خاورميانه حمايت كرده است، در سال 1996 دفتر تجاري با اسرائيل تاسيس كرد.

* قطر

اين كشور عضو اتحاديه‌ عرب است و هدفش از عضويت در شوراي همكاري خليج فارس را تثبيت همكاري‌هاي منطقه‌يي با همسايگان عرب خود در حوزه‌ي خليج فارس قلمداد كرده است. نقش قطر در خاورميانه نيز به گفته كارشناسان مي تواند در اين مقطع زماني و آينده نقشي تاثير گذار باشد. وزير خارجه اين كشور نيز اخيرا با وزير خارجه اسرائيل ديدار كرده بود و اين ديدار نشان از تلاش اين كشور براي بهبود روابطش با اسرائيل مي‌باشد.

* امارات

اين كشور عربي نيز به شدت از تاسيس شوراي همكاري خليج فارس استقبال كرده بود و بر ادامه همكاري ‌هاي نزديك شش كشور عضو اين شورا تاكيد كرده است.

* عربستان

رياض بر تشكيل و فعاليت فعال شوراي همكاري خليج فارس تاكيد كرده است و از اين شورا به عنوان يكي از سازمان‌هاي با نفوذ جهان ياد كرده است. نقش اين كشور در خاورميانه بسيار تاثير گذار بوده است. رياض از صلح ميان اسرائيل و فلسطين حمايت كرده و همچنين برروابط نزديك با واشنگتن نيز تاكيد كرده است.

* بحرين

بحرين نيز كه در سال 1981 عضو شوراي همكاري خليج فارس شده بود خواهان تثبيت همكاري هاي منطقه چند كشور شيخ نشين حوزه خليج فارس شده بود . با توجه به هم پيماني بحرين با آمريكا اين كشور مي ‌تواند نقش مهمي را در تحولات خاورميانه ايفا كند. همچنين اين كشور براي ادامه همكاري‌ هاي خود با آمريكا به دنبال ايجاد روابط با اسرائيل در راستاي جلب نظر واشنگتن است. شيخ خالد بن احمد ال خليفه وزير امور خارجه بحرين اخيرا در مجمع عمومي سازمان ملل با تزيپي ليوني، وزير امور خارجه اسرائيل ديدار كرده بود تا موضوع ايجاد صلح ميان اسرائيل و بحرين را بررسي كنند.

*فارس

[ پنجشنبه بیست و هفتم خرداد 1389 ] [ 18:28 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

بسمه تعالی

 

نویسنده :

فریده نجفی خرم آباد

نام :

نام خانوادگی :حمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سوالات امتحانی درس :علوم

پایه دوم راهنمایی

خرداد ماه 1389

ردیف

 

بارم

1

جملات زیر را با کلمات مناسب پرکنید .

الف:سرد سازی معمولا با استفاده از ......................مایعات صورت می گیرد .

ب:در هر تغییر شیمیایی به موادی که آغاز کننده هستند .........................گفته می شوند .

ج:تصویر در آینه های کاو همواره ......................است .

د:گردش بزرگ خون از ........................شروع می شود .

0/5

2

صحیح یا غلط بودن هریک از جملات زیر را مشخص کنید .

الف: هر چه نوسانگری تندتر نوسان کند ، بسامد آن تندتر است                      ص         غ

ب: علت قرمزی رنگ خون وجود هموگلوبین است .                                   ص           غ

ج: تنظیم ورود و خروج مواد بر عهده هسته سلول می باشد .                          ص          غ

د: همه ویتامین ها در آب حل می شوند .                                                      ص          غ

0/5

3

گزینه صحیح را با علامت * مشخص نمائید .

الف: کدام یک از تغییرات شیمیایی می باشد .

1)ذوب شدن                                                   2)تشکیل شبنم

3)حل شدن قند در آب                                    4) زنگ زدن آهن

ب: بیشتذین عمل جذب غذا در کدام قسمت دستگاه گوارش صورت می گیرد .

1)روده                                                               2)روده باریک

3)روده بزرگ                                                   4)مری

ج: کدام یک از موج های زیر برای انتشار به محیط مادی نیاز دارند .

1)موج های صوتی                                          2)موج های الکترو مغناطیسی

3)هردو                                                            3)هیچکدام

د:انرژی خورشید از طریق ...................به زمین می رسد .

1)رسانایی                     2)تابش                      3)همرفت                            4)هیچکدام                               

0/5

4

وظیفه دستگاه های زیر را بنویسید .

الف:دستگاه ارتباطی

ب:دستگاه حرکتی

0/5

5

عوامل موثر در حاصلخیزی خاک را بیان کنید (3 مورد)

 

1/5

6

دو کار مهم کبد را بنویسید

 

1/5

7

چرا بدن به مقدار زیاد آب نیاز دارد ؟(2 مورد)

 

2

8

ویژگی های مهم آنزیم ها را بنویسید (2 مورد)

 

2

9

آزمایشی را طراحی کنید که بتوانیم به وسیله آن مقدار هوای دم و بازدم را اندازه بگیریم .

 

1

10

چرا گرفتگی مویرگ های مغزی موجب سکته مغزی می شود

 

1/5

11

دو. تفاوت ساختمانی دیواره سرخرک و سیاهرگ را بنویسید.

 

1/5

12

از روشهای غیر مستقیم مطالعه قسمت های داخلی زمین دو مورد بنویسید .

 

2

13

کدام ماده کانی نیست دلیل بیاورید .(نمک –مروارید)

 

2

14

در معادله زیر واکنش دهنده ها و فرآورده ها را مشخص کنید .

 

 

2

15

مفاهیم زیر را تعریف کنید :

پلاسما:

نفرون:

سنگ مخزن:

هوازدگی :

1

16

قسمت های مختلف شکل زیر را نام گذاری کنید .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام :

نام خانوادگی :حمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سوالات امتحانی درس : تاریخ

پایه دوم راهنمایی

خرداد ماه 1389

ردیف

 

بارم

1

مفاهیم زیر را تعریف کنید :

کانی :

ماگما :

گرمای نهان ذوب:

اکسایش :

 

2

جملات زیر را کامل کنید :

-مدت زمانی که طول می کشد که یک نوسانگر یک حرکت نوسانی انجام دهد را ................گویند.

-به صورت هایی که بسامد آنها کمتر از 20 هرتز باشد ...................گویند .

-به کانی هایی که انجماد ماگما به وجود می آیند .........................گویند .

-موج در هر محیطی با سرعت معینی منتشر می شود که به آن .........................گویند .

- قرار گرفتن زمین بین ماه و خورشید را ........................نامند .

 

3

صحیح یا غلط را علامت بزنید .

در انتقال گرما به روش تابش نیاز به ماده نیست .                       ص                 غ

تصویر در آینه محدب بزرگتر و نزدیکتر است .                      ص                   غ

وقتی نور به یک جسم کدر می تابد در پشت جسم سایه تشکیل می شود .      ص                غ

سوختن شمع یک تنغییر گرماده است .              ص              غ

موج هایی رادیویی کمترین بسامد را دارند .              ص          غ

خواص مانند رنگ ، بو ، مزه ، حالت فیزیکی ، نقطه ذوب و غیره را خواص شیمیایی گویند . ص     غ

 

4

گزینه صحیح را نتخاب نمایید.

کدام یک از موارد زیر منیر می باشند ؟

ماده                     ستاره                  مریخ                  منیر

کدام یک از تغییرات زیر شیمیایی است ؟

فاسد شدن فیلم عکاسی               خرد کردن کاغذ         ذوب              جلا دادن فلزات

کدام یک از اجسام زیر وقتی پرتوهای نور به آنها تابیده می شود هنگام خروج پرتوهای نور در یک لحظه جمع می شوند .

 

الف            ب                   ج             د

بازالت از کدام گروه سنگها می باشد .

آذرین درونی               آذرین بیرونی              رسوبی                دگرگونی

 

5

عواملی که بر سرعت واکنش های شیمیایی تاثیر دارند را بنویسید.

 

 

6

ویژگی های سنگ های رسوبی را بنویسید .

 

 

7

چهار مرحله کار موتورهای چهار زمانه (موتور اتومبیل) را فقط نام ببرید ؟ (به ترتیب)

 

 

8

برای ایجاد جریان همرفتی در یک ماده سه شرط لازم است آنها را بنویسید .

 

 

9

تفاوت موج های صوتی و موجهای الکترومغناطیسی کدامند؟

 

 

10

منشوری را جلوی نور خورشید قرار داده ایم الف: نور هنگام برخورد (ورود) به منشور چه می شود ؟

ب: به این پدیده چه می گویند ؟

 

 

 

 

11

شکل زیر را به دقت مشاهده نمائید

الف: چه نوع بازتابی را نشان می دهد .

ب: آن را تعریف نمایید ؟

 

 

نام :

نام خانوادگی :حمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سوالات امتحانی درس : تاریخ

پایه دوم راهنمایی

خرداد ماه 1389

ردیف

 

بارم

1

اصطلاحات زیر را تعریف کنید :

الف: انرژی شیمیایی

ب: نیروی اصطحکاک

ج: جابجایی

د: چگالش

 

2

جملات زیر را کامل کنید .

الف: وسیله ای که برای تنظیم ما در وسایل برقی مانند اتو و سماور بکاتر می رود .................. نام دارد .

ب: به مخلوطی که اجزای سازنده آن بصورت یکنواخت پراکنده شده و قابل تشخیص نیستند .......می گویند.

ج:جدا کردن ذرات جامد حل شده در یک محلول بصورت بلور را ..............می نامند.

د: در هنگام .................مولکول های مایع فقط از سطح مایع تبخیر نمی شوند بلکه در وسط و کف ظرف نیز حباب هایی پیدا می شود .

 

3

جملات زیر را به دقت بخوانید و صحیح و یا غلط بودن را مشخص نمائید .

الف:در یک دمای معین همواره فقط مقدار ثابتی از یک حل شونده می تواند دئر حجم معینی آب حل شود تا محلول سیر شده به دست آید به این خاصیت انحلال پذیری گویند .    ص           غ

ب:در باطی خ.رشیدی نورانی خورشید به انژی الکتریکی تبدیل می شود .    ص                   غ

ج:ذره های مواد در حرکت انتقالی از جایی به جای دیگر می روند .                ص          غ

د:در موقع انقباض حجم مولکول های ماده افزایش می یابد .                  ص              غ

 

4

گزینه صحیح را انتخاب نموده و با علامت x مشخص کنید .

الف: محلول الکل در آب چه نوع محلولی است .

جامد در مایع                    گاز در مایع                مایع در مایع                      هیچکدام

ب: کدام یک از مواد زیر ماده ترکیب است .

 

الف                   ب                  ج                     د

ج:کدام یک از تغییرات زیر گرماگیر است .

انجماد                      میعان                     چگالش                      تصفیه

د: کدام یک از مواد زیر قبل از ذوب شدن نرم نمی شوند یعنی ذوب خمکیری ندارد .

سرب               قیر                      شیشه                                کره

 

5

به سوالات زیر پاسخ کوتاه دهید.

5:هر نیروی دارای دو مشخصه است آنها را فقط نام ببرید.

6: دو جزء تشکیل دهنده یک محلول را بنویسید؟

7:عناصر به چجند دسته تقسیم می شوند آنها را نام ببرید.

8:وجود نالخالصیی برای نقطه ذوب و انجماد چه تاثیری دارد .

 

6

سوالات تشریحی

9-قانون پایستگی انرژی چه چیزی را بیان می کند ؟

 

10-لامپ و بخاری برقی از نظر تبدیل انرژی چه شباهت و چه تفاوتی دارند .

 

11-نتایج مهم دالتون در مورد ساختار ماده بنویسید (سه مورد)

 

12- دونده ای در مدت 2 دقیقه مسیر 600 متری مسابقه را می پیماید سرعت این دونده چقدر است ؟

 

 

 

 

 

 

 

 

نام :

نام خانوادگی :حمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سوالات امتحانی درس : تاریخ

پایه دوم راهنمایی

خرداد ماه 1389

ردیف

 

بارم

1

مفاهیم زیر را تعریف کنید .

عدد اتمی :

ایزوتوپ

جهش:

پیوند کوالانسی

0/5

2

جملات زیر را با کلمات مناسب کامل کنید.

الف:رادرفورد معتقد بود که هسته اتم به وسیله .....................محاصره شده است .

ب:منشاء گرمای خورشید به خاطر ..........................می باشد .

ج:عناصر جدول تناوبی را به ترتیب افزایش ........................آن در کنار هم قرار می دهند .

د:مزیت مکانیکی قرقره متحرک همیشه برابر .......................است .

0/5

3

صحیح یا غلط را با علامت x مشخص نمایید.

الف:عدد جرمی یعنی مجموع تعداد پروتونهای یک اتم               ص               غ

ب:صفات ارثی از طریق کروموزم های داخل هسته به ارث می رسند.        ص          غ

ج:الکترون به ذره ای گفته می شود که دارای با منفی است.                ص           غ

د: چرخ و محور با افزایش نیرو به ما کمک می کند .                    ص              غ

0/5

4

گزینه صحیح را باعلامت * نشان دهید .

کدام یک از نمادهای شیمیایی عناصر زیر ایزوتوپ     می باشد .

 

 

0/5

5

داروین عامل بروز تغییر در مکیان جانداران را چه می دنست

الف:استعمال یا عدم استعمال از یک اندام

ب:انتخاب طبیعی

ج:مواد رادیواکتیو

د:جهش

کدام یک از عوامل زیر برای فسیل شدن یک جانور مناسب نیست.

الف:طوفان شن و ماسه

ب:یخچال های قطبی

جانداران تجزیه کننده

د:هیچکدام

کدام یک از اهرم های زیر با تغییر جهت نیرو به ما کمک می کند .

 

 

 

1/5

6

نتایج آزمایش های زیر را تفسیر کنید

الف : لامپ روشن می شود چرا؟

ب: لامپ روشن نمی شود ؟ چرا؟

1/5

7

اتم x دارای 92 پرتون و 92 الکترون است و 146 توترون نیز دارد .

الف: عدد جرمی آن چقدر است ؟

ب: آیا اتم خنثی است یا خیر ؟ چرا؟

2

8

دو مورد از راه های شناسایی اسید و باز را فقط نام ببرید؟

 

 

2

9

سیارات زمین مانند و مشتری را لحاظ جنبش و حجم با هم مقایسه کنید ؟

1

10

سازگاری جانوران زیر را با محیط بنویسید

الف: اردک

ب: کاکتوس

1/5

11

چه عواملی سبب بروز تغییر در یاختمان DNA می شوند ؟

 

1/5

12

به سوالات زیر پاسخ کوتاه دهید .

الف: در اثر برخورد چه ورقه هایی با هم جزایر قوسی تشکیل می شود ؟

ب: مایعی بی رنگ از تخمیر مواد غذایی بدست می آید و به عنوان حلال در صنعت به کار می رود .

 

2

13

بازده ماشینی را محاسبه نمایید که با 1000 ژول کالری دریافته شده 750 ژول کار مفسید انجام می دهد

2

14

توان شخصی را محاسبه نمایید که یک وزنه 600 نیوتونی را از پلکانی در مدت 1 دقیقه 2 متر جابجا می نمایند .

 

 

2

15

در چرخ و محور زیر مزیت مکانیک را محاسبه نمایید.

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام :

نام خانوادگی :حمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سوالات امتحانی درس : تاریخ

پایه دوم راهنمایی

خرداد ماه 1389

ردیف

 

بارم

1

اصطلاحات زیر را تعریف کنید :

الف)فتوسنتز

ب)آبرفت

ج)دماپا

د)شتاب

 

2

نقطه چین های زیر را با کلمات مناسب پرکنید :

الف)اجتماع میکروب ها را ...................می گویند .

ب)کارخانه غذا سازی در گیاهان .....................است.

ج) ساده ترین جانوران  ..........................است .

د)جرم یک ماده به ................آن ماده و .............................هر ذره بستگی دارد .

 

3

صحیح یا غلط رات با علامت * مشخص نمائید.

الف) آب آلوده به باکتر می تواند باعث ایجاد بیماری وبا شود .             ص                غ

ب)بند پایان در تمام محیط ها زندگی می کنند .         ص                    غ

ج) ابر سیروس بر اثر بالا رفتن سریع هوا تشکیل می شود .     ص             غ

د)امروزه گیاهان را بر اساس داشتن یا نداشتن دانه طبقه بندی می کنند .   ص          غ

 

4

گزینه صحیح را با علامت * مشخص نمائید .

در کدام مرحله بیمناری بدن شخص ضعیفذ و ناتوان می شود .

الف-جای گیری    ب-حاد       ج- نقاهت           دحاد ونقاهت

کپک نان جز کدام گروه از جانداران میکروسکپی است .

الف-جلبک          ب-قارچ          ج-آغازیان                دویروس

کدام گروه گیاهان بدون آوند است .

الف- خزه ها             ب-سرخس ها             ج-مخروط دار               د-گل دار

فراوانترین گروه بند پایان کدام است .

الف)عنکبوتی ها         ب-حشرات                 ج-سخت پوستان                د-هزارپایان

 

5

دو فرق بین گیاهان تک لپه ای و دو لپه ای را بنویسید .

 

 

 

6

باکتری از نظر شکل به چند گروه تقسیم می شوند؟ نام ببرید .

 

 

 

7

بند پایان از روی چه خصوصیاتی تقسیم می شوند .

 

 

 

8

دو مورد از نتایج مهم دالتون را بنویسید .

 

 

 

9

دو ویژگی مشترک همه جانوران را بنویسید .

 

 

 

10

احمد در سرگلدان به ترتیب خاک رس ، ماسه ، مخلوطی از رس و ماسه ریخت و به هر یک به مقدار کافی آب اضافه کرد .

الف:در کدام گلدان آب زودتر به پایین می رسد ؟

ب:در کدام خیلی کم نفوذ می کند ؟

 

 

 

11

چهار مورد از منابع آلوده کننده آب دریا را بنویسید.

 

 

 

12

آزمایشی طرح کنید که به و.سیله آن بتوان تمام مراحل چرخه آب را توضیح داد .

 

 

 

13

لامپ و بخاری برقی از نظر تبدیلات انرژی چه شباهت و چه تفاوتی دارند.

 

 

 

14

مریم مریض شد ، دکتر به او شربتی داد که روی آن نوشته شده قبل از مصرف خوب تکان داده شود .

الف: به نظر شما این شربت مخلوط همگن است یا نا همگن

ب: دلیل آن را بنویسید.

 

 

 

15

وجود نا خالصی چه اثری بر روی نقاط ذوب و انجماد دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نام :

نام خانوادگی :حمن الرحیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سوالات امتحانی درس : تاریخ

پایه دوم راهنمایی

خرداد ماه 1389

ردیف

 

بارم

1

هر یک از جمله های زیر را با استفاده از کلمه های مناسب کامل کنید .

الف)به دسته ای از مواد که مزه ای ترش دارند و با فلزها واکنش می دهند .........می گویند .

ب)یکای (واحد) اندازه گیری شدت جریان ......................است .

ج) برای تعیین نوع بار الکتریکی در اجسام از وسیله ای به نام .........................استفاده می شود .

د)مفصل زانو از  نوع مفصل .......................است .

 

2

پاسخ صحیح را انتخاب نموده و با علامت * مشخص کنید .

A کدام یک از جانداران زیر در زنجیره غذایی تولید کننده محسوب می شوند .

الف) عقاب                 ب)خرگوش          ج)روباه            د)هویچ

B جسم بارداری را به آرامی به کلاهک الکتروسکوپی که دارایب بار الکتریکی منفی است نزدیک می کنیم ورقه های آن از هم دور می شوند این جسم دارای بار الکتریکی ..............است .

الف)نا مشخص             ب)مثبت              ج)منفی           د)خنثی

C کدام یک از دانشمندان زیر اتمها را همانند یک منظومه شمسی تصور کرد که هسته اتم در مرکز قراترداد و الکترونها روی مدارهایی به دور هسته می چرخند.

الف)نیلز بور         ب)جوزف تامسون        ج)ارنست رادفورد              دالتون

Dهورمون غدد جنسی پسرها .................نام دارد .

الف)استروژن          ب)تستوسترون          ج)پرژسترون                      د) هیچکدام

 

3

فرمول شیمیای متان CH4 است.

الف: چند نوع عنصر در این ترکیب شیمیایی وجود دارد ؟

ب:از هر نوع عنصر چند اتم در ساختار مولکولی این ترکیب وجو دارد؟

 

 

 

4

با تجه به شکل به سوالات زیر پاسخ دهید .

الف)عدد اتمی و عدد جرمی آن را بنویسید .

 

ب)ذره یون است یا اتم چرا؟

 

 

5

هر گاه کاری انجام شود ممکن است دو حالت برای انرژی پیش آید آنها را بنویسید؟

 

 

6

وقتی دو جسم باردار به یکدیگر نزدیک شوند بر هم نیرو وارد می کنند با توجه به شکل به سواالات زیر پاسخ دهید.

الف:دو بادکنک به هم دیگر چه نیرویی وارد می کنند؟

 

ب:دلیل پاسخ خود  را بنویسید.

 

 

 

7

به دست شخصی یک شی نوک تیز فرورفته و او فورا دست خود را عقب می کشد .

الف)به این عمل که بدون تفکر و تصمیم گیری انجام می شود چه می گویند ؟

 

ب)محرک و پاسخ را در این مورد مشخص نمائید .

 

 

 

8

جدول زیر مربوط به انواع ماهیچه هاست قسمت های خالی را تکمیل نمایید.

نوع ماهیچه

اسکلتی

........................

............................

رنگ

قرمز

قرمز

............................

نوع عمل

........................

غیر ادرادی

..............................

 

9

با استفاده از کلمات داده شده شبکه غذایی زیر را کامل نمائید .

عنکبوت- گندم – موش

 

 

 

10

اگر به کمک یک اهنربای دائمی یک میله را آهن ربا کنیم .

الف:از کدام روش برای ساخت آهنربا استفاده کرده ایم ؟

ب:قطب های آهن ربای جدید را مشخص کمنید.

 

11

صحیح یا غلط بودن جملات زیر را مشخص نمائید.

الف: آلودگی وقتی به وجود می آید که چیزهایی که نباید در محیط باشند وارد آن شوند. ص    غ

ب: هر قدر گوناگونی جانداران در محیط طبیعی آن بیشتر باشد اجتماع آن کم تر باشد. ص  غ

ج: سوخت های فسیلی و معادن فلزات جزو منابع طبیعی تجدید نشدنی هستند . ص       غ

د:تولید مثل به روش هاگ زایی جزو انواع تولید مثل غیر جنسی می باشد .           ص   غ

 

12

مفاهیم زیر را تعریف نمائید.

الف: بازیافت

ب:باران اسیدی

ج:گرده افشانی

 

13

شکل زیر مربوط به یک نورون است قسمتهای شماره گذاری شده را مشخص نمائید .(نام ببرید)

1-...............................

2-...............................

3-..............................

 

14

یک بالابر در مدت 30 ثانیه 600 ژول کار انجام می دهد . توان این بالابر چند وات است .

 

 

 

15

وزن جعبه ای 400 نیوتن است . این جعبه که به شکل مکعب مستطیلل است به صورت زیر روی زمین قرار گرفته فشار وارد به سطح زمین چند نیوتن بر مترمربع است ؟(پاسکال)

 

 


 

ماه

هفته

جلسه

صفحه

 

مهر

اول

1

___

آشنایی بیا دانش آموزان و ارزشیابی اجمالی از درس علوم پایه قبلی و تشکیل گروه های کاری

 

2

3-1

آشنایی با ماده و تغییرات آن – ساختار ماده – برررسی نظریات دموکریت و. دالتون در مورد ماده

دوم

1

7-4

ادامه نظریه دالتون و بررسی اندازه اتم – تعریف اتم و مولکول – ویژگی های ماده

 

2

10-8

انجام آزمایش تراکم پذیری مواد – بررسی جنبش ذرات ماده در حالت های جامد – مایع – گاز

سوم

1

 

ارزشیابی فصل اول

 

2

14-11

آشنای با اثر گرما بر حجم مواد – بررسی قانون انبساط و انقباض

چهارم

1

18-15

مقایسه انبساط مواد گوناگون – چرا گرما سبب انبساط می شود .

 

2

 

ارزشیابی فصل دوم

آبان

اول

1

22-19

آشنایی با اثر گرما بر حالت مواد – اثر ناخالصی بر نقطه ذوب و انجماد

 

2

26-23

ادامه درس در مورد تبخیر و عوامل موثر بر آن – جوشیدن معیان – هوای شرجی

دوم

1

30-27

آشنایی با عمل تقطیر – تصعید و چگالش – تغییرات گرماگیر و گرماده

 

2

 

ارزشیابی فصل سوم

سوم

1

34-31

دسته بندی مواد – آشنایی با ماده خالص (ترکیب و عنصر)

 

2

38-35

آشنایی با فلزها و نافلزها – ناخالصی – محلول ها

چهارم

1

41-39

انحلال پذیری و اثر دما بر آن – حل شدن گازها در آب

 

2

46-42

جداسازی اجزا یک مخلوط – روش های جداسازی

آذر

اول

1

 

ارزشیابی فصل چهارم

 

2

50-47

انرژی  - و صورت های آن – انواع انرژی

دوم

1

54-51

آشنایی با انرژی پتانسیل مکانیکی و تبدیل انرژی ها

 

2

58-55

قانون پایستگی انرژی – آشنایی با نیرو و اقسام آن

سوم

1

61-59

ادامه بحث نیرو

 

2

65-62

مشخصه های نیرو – اندازه گیری نیرو

چهارم

1

70-66

مقایسه جرم و وزن – روش و وسیله اندازه گیری آن ها – انبساط جرم و وزن

 

2

 

ارزشیابی فصل پنجم و ششم

دی

اول

1

73-71

آشنایی با حرکت و مسافت و مقیاس

 

2

75-74

اندازه گیری مسافت از روی نقشه – آشنایی با مفهوم جابجایی

دوم

1

77-76

سرعت و اندازه گیری آن

 

2

80-78

آشنایی با شتاب و عامل ایجاد آن

سوم

1

83-81

آب و هوا – چرخه آب

 

2

 

ارزشیابی عملی آزمایش های کتاب جهت اختصاص نمره آزمایشگاه نوبت اول و جمع بندی نمرات مستمرآن ها

چهارم

1

 

آزمون نوبت اول

 

2

 

بهمن

اول

1

85-84

انجام آزمایش – تشکیل ابر و بارش – انجام آزمایش

 

 

 

 

2

8786

شبنم – انواع ابرها و مقایسه آن ها

دوم

1

 

ارزشیابی فضل هشتم

 

2

89-87

مقایسه میزان بارندگی و پراکندگی جمعیت آب در روی خشکی

سوم

1

93-90

یخچال ها – آب جاری رودها و سرچشمه آن ها – آبرفت – سدسازی – آبهای زیرزمینی

 

2

 

ادامه بحث چشمه های آب گرم – قنات ها

چهارم

1

 

ارزشیابی فصل نهم

 

2

100-97

دریاها و دریاچه ها – امواج دریا – آلودگی محیط دریا

اسفند

اول

1

103-101

دنیای زنده

 

2

107-104

طبقه بندی جانداران – زندگی جانوران – اسکلت جانوران

دوم

1

110-108

غذا خوراک – تنفس کردن – جهان جانوران

 

2

103-111

طبقه بندی ساده جانداران – بررسی اسفنج ها – کیسه تنان و کرم ها

سوم

1

117-114

کرم های انگل و انواع آن ها – نرم تنان – پند پایان

 

 

2

120-118

تعریف دگر دیسی – آشنایی با خار پوستان –ماهی ها

چهارم

1

125-124

آشنایی با دو زیستان – پرندگان = پستانداران – و مقایسه آن ها

 

2

129-126

دنیای گیاهان و گوناگونی و طبقه بندی آن ها

فروردین

اول

1

 

تعطیلات نوروزی

 

2

 

 

دوم

1

132-130

بازدانه ها و نهان دانه ها

 

2

134-133

اندام های گیاهان وظایف آن ها

سوم

1

136-135

ساقه و انواع آن – انواع آوند

 

2

139-137

بررسی حلقه های رشد سالانه درختان – ساختمان برگ و کار برگ انواع برگ

چهارم

1

142-140

آشنایی به پدیده فتوسنتز – ارزشیابی فصل دوازده

 

2

145-143

آدمب و میکروب ها – دنیای میکروب ها تشکیل کلونی میکروب ها

اردیبهشت

اول

1

148-146

مراحل بیماری میکروبی – آغازیان

 

2

151-149

ادامه بحث آغازیان – قارچ ها

دوم

1

154-152

باکتری ها

 

2

157-155

رشد دادن باکتری ها – باکتری و غذاها – ویروس ها

سوم

1

160-158

ادامه بحث ویروس ها – راه های نگهداری غذاها

 

2

 

آزمون مستمر از کل کتاب

چهارم

 

 

آزمون نوبت دوم

 


 

طرح درس

بسمه تعالی

نام درس : علوم تجربی                                                                         نام و نام خواندگی دبیر : فریده نجفی خرم آباد

کلاس : پایه دوم                                                                                   زمان : 90

                                           تاریخ :

 

فعالیت های مربوط به دبیر

وقت

روش های تدریس

هدف کلی :                                       عنوان درس : هوازدگی

هدف های دانشی

هدف های مهارتی

هدف های نگرشی

سلام و احوالپرسی

بررسی وضع روحی و جسمی دانش آموزان

حضور و غیاب

ارزشیابی از درس گذشته

ایجاد آمادگی و انگیزه برای درس جدید

استفاده از مطالب گذشته برای ورود به درس جدید

چیدن وسایل لازم روی میز

ارائه درس

ارزشیابی پایانی از درس

تعیین تکلیف برای جلسه ی آینده

 

سخنرانی

پرسش و پاسخ

1- دانش آموزان در پایان باید هوازدگی را تعریف کمنند

2- انواع هوازدگی را نام ببرید .

3- تعریف هوازدگی فیزیکی و شیمیایی عوامل موثر

بر ای اجاد ایندو نوع هوازدگی را می دانند .

4- می دانند چه عواملی باعث هوازدگی در بیابان ها و مناطق کوهستان ها می شود.

دانش آموزان در پایان درس

1- تفاوت هوازدگی فیزیکی و شیمیایی را توضیح می دهند . و هر دو را با هم مقایسه می کنند .

2- برای هر کدام در محیط حرارت مثال
می زند .

3- یاد می گیرند که تنفس حیوانات و جانوران0 و دیگر فعالیت های آن ها چه تاثیری در هوازدگی دارد .

 

در پایان دانش آموزان نسبت به اطراف خود و هوازدگی اطراف خود حساسیت نشان داده و سعی می کنند در برخی موارد مانند رنگ کردن وسایل و در و پنجره و غیره از هوازدگی جلوگیری نمایند (اثرات منفی هوازدگی جلوگیری نمایند)

 

 


دستگاه گوارش انسان

دستگاه گوارش انسان یکی از دستگاه های فعال بدن انسان و دیگر جانداران است . این دستگاه در انسان و مهره داران به صورت لوله گوارشی ، ودر جانوران تکامل نیافته مثل اسفنج ها یا کیسه تنان به صورت کیسه گوارشی وجود دارد . باید توجه داشت که دستگاه گوارش در جانوران بر اساس نوع غذایی که می خورند به شکل های مختلفی وجود دارد . اما به طور کلی دستگاه گوارش آنها از چهار بخش بلع ، گوارش ، جذب و دفع تشکیل شده است . بعضی از جانوران که به صورت انگل زندگی می کنند اصلا دستگاه گوارش ندارند و به طور مستقیم و با عمل انتشار مواد غذایی تجزیه شده را از طریق پوست وارد بدن خود کرده و مورد استفاده ی سلول های خود قرار می دهند (مثل کرم کدو)

دستگاه گوارش انسان که از دهان تا مقعد امتداد دارد  از لوله گوارشی و غده های گوارشی تشکیل شده است و حدود هفت متر طول دارد . غدد گوارشی شامل غدهای بزاقی ، غده های دیواره ی معده و روده ، پانکراس و کبد است . لوله گواری نیز شامل دهان ، حلق ، سرخ نای (مری) ، معده ، رودی ی باریک ، روده ی بزرگ و راست روده می شود . هر چیزی که وارد معده مکی شود با آنزیم های درون معده مخلوط می گردد تا با اجزا ساده تری تجزیه شود . سپس این مخلوط از معده خارج شده و به روده ها میب رود تا از آن جا ، مواد غذایی تجزیه شئده جذب جریان خون شوند . مواد غذایی تجزیه شده از طریق جریان خون به سرتاسر بدن می روند و در اختیار یاخته های بدن قرار می گیرند تا در آن ها مصرف شده و یا ذخیره شوند . اجزا غذایی که جذب نمی شوند از بدن دفع می گردند (از طریق مدفوع)

مقدمه :

دستگاه گوارشی با گرفتن غذا ، تخریب مکانیکی ، هضم و جذب و دفع موادی که هضم نشده اند انجام وظیفه می کند . مواد حاصل از گوارش از طریق گردش خون و لنف به بافت های بدن حمل می شوند . در نهایت این مواد به درون سلول ها رفته و در فعالیت آن ه شرکت می کنند . دستگاه گوارش شامل اندام های الی نظیر دهان ، مری ، روده ه ، و غدد ضممه می باشند . دهان اندام ورودی اندام گورشی است .

انقباضات دیواره معده غذا را با آنزیم های گوارشی و اسید کلرهیدریک مخلو می کند و آن را به توده نیمه مایعی تبدیل می کند این توده ابتدا به ناحیه ابتدایی روده کوچک یعنی دوازدهه وارد می شود که دارای آنزیم های گوارشیلوزالمعده است . ماده حاصله در روده کوچک جذب شده در کبد ذخیره شده تغییر حاصل می کند و سپس به درون دستگاه گردش خون جریان می یابد . باقیمانده مواد وارد روده بزرگ شده ، آب آن ها گرفته می شوند و به صورذت مدفوع از مخرج دفع می شگردد .

دهان

نقش دهان در گوارش از یک سو تشخیص کیفیت غذا و از سوی دیگر گوارش آن است دهان به وسیله پوشش مطبق سنگفرشی  کرتتینه شده و نیمه کراتینه آستر شده است . آستر مخاط و پوشش روی هم رفته مخاط نمیده می شود . مخاط بر روی زیر مخاط قرار دارد . زیر مخاط دارای غدد بزاقی و بافت پیوندی مانند آستر است . در دهان زبان و دندان ها وجود دراند .

غدد بزقی

غدد بزاقفی بر حسب نوع ترشح به سه دسته تقسیم می شوند . سروزی ، موکوسی و مختلط . غدد بزاقی در بناگوش سروزی ، در زیر آرواره سروزی – مکوکوسی ، در زیر زبان موکوسی – سروزی و در زبان موکوسی هستند .

زبان

زبان دارای دستجات ماهیچه مخطط است که توسط مخاط پوشیده شده است . 2/3 بخش جلوی زبان جسم زبان و 1/3 عقبی آن ریشه زبان خوانده می شود . سطح پوششی (فوقانی) زبان دارای برجستگی های مختلف است در سطح پشتی زبان جوانه های چشایی نیز وجود دراند . در ساختار ججوانه چشایی چهار نوع سلول وجود دارد . همه ی جوانه های چشتایی احساس شیرینی ، شوری ، تلخی و ترشی را تشخیص نمی دهند بلکه جوانه هر ناحیه از زبان حس خاصی را درک می کند

دندان

ساختار بیافتی دندان های شیری (20 عدد) و دندان های دایمی (32 عدد) مشابه است . هر دندان شامل تاج است که بیرون از لثه قرار دارد و یک تا سه رزیشه دارد . که درون حفره ی درونی آرواره ی بالا یا آرواره ی پایین جای می گیرد . سطح تاحج دندان را ماده ای ببه نام مینا می پوشاند که سخت ترین ماده ی بدن است و بیش از 96 درصثد آن را املاح آهکی و بقیه را یک پروتئین مخصوص  تشکیل می دهد . در زیر مینا آج دندان قرار دارد که در درون آن مغز قرار دارد کهع بافت هاتی زنده ی دندان در آن جا وجود دارند . سطح ریشه را ماده ای به نام ساروج می پوشاند . دندن های انسان با نوع رژیم غذایی او متناسب شده اند .

حلق

حلق چهارراهی است که از جلو به دهان ، از بالا به حفرات بینی و از پایین به مری و نای راه دارد و از این رو لقمه ی غغذا یا تکه ای از آن می تواند به سه راه دیگر راه یابد ولی هنگام بلع در اثر عمل دقیق واکنش های خودکار عصبی به بخش هایی به نام زبان کوچک و اپیگلوت به ترتیب راه بینی و نای و همچنین وزبان راه دهان را مسدو.د می کند و در نتیجه لقمه ی غذا فقط به درون مری راه می یابد . بلع به وسیله ی یک مرکز عصلبی در بصل النخع تنظیم می شود .

مری

مری لوله ای به طول 25 سانتیمتر است . پوشش مری انسان مطبق سنگفرشی است . آثار مخاط شامل بافت پیوندی غربالی ، لنفوسیت و تعداد کمی فولیکول لنفاوی است . زیر مخاط دارای غدد لوله ای مخطط ، 1/3 میانی آن دارای ماهیچه ی مخطط و صاف و 1/3 بخش پایینی آن دارای ماهیچهخ ی صاف است .

معده

معده هر دو عمل ذخیره و هضم غذا را انجام می دهد . سه نوع غده در معده یافت می شود . غدد طاق و تنه ، غدد کاردیا و غدد پیلور . غدد تنه دار دارای 4 نوع سلولند که سلول های اصلی آنزیم پپسینوژن ترشح می کنند و سلول های حاشیه ای اسید کلریک ترشح می کنند و سلول های موکوسی گردن موکوس ترشح می کندن . حرکات معده که در اثر انقباضاات منظم و خودکار ماهیچه ی دیوره ای آن صورت می گیرد دو نتیجه دارد یکی مخلو کردن غذا با شیره ی معده و دیگری حرکاتی که موجب تحویل غذا از معده به روده ی کوچک می شود .

روده ی کوچک لوله ای است به طول 4 متر که بین معده و رئده ی بزرگ قرار دارد . دارای سه بخش دوازدهه، ژؤژونوم (روده  ی ته) و ایلئوم (روده ی دراز ) است . چهار لتایه اصلی در روده ی کوچک وجود دارد و مخاط مهم ترین لایه ی آن است . دیواره سی روده ی باریک دارای چین خوردگی های فراوانی است و هر یک از چین خوردگی ها نیز به نوبه ی خود دارای برجستگی های متعددی دارای پرزهای روده است .

روده ی کوچک

دیوراه ی این پرزها به صورت برجستگی های انگشتانه ای در سطح درونی روده دیده می شوند . نقش پرزها و چین خوردگی هتا افزایش سطح جذب است . روده ی کوچک چند عمل مهم دارد . گوارش غذاها را کامل می کند ، فراورده های گوارشی را برای ورود به خون و لنف جذب می کند . هورمون هایی به خون می ریزئ که ترشحات لوزالمعده ، صفرا و معده را تنظیم می کند . مقدار مایعات و املاحی را که از بدن دفع می شوند در کنترل دارد .

روده ی کوچک ، طولانمی ترین قسمت دستگاه گوارش شما می باشد که 5 یا 6 متر طول دارد . از آن جتا که قطر این لوله باریک می باشد و فقط 2 یا 4 سانتی متر قر دارد ، به آن روده ی کوچک یا روده ی باریک گفته می شود . (در مقایسه با روده ی بزرگ که قطر آن 6 سانتی متر می باشد) روده ی کوچک شما دارای سه قسمت می باشد . اولین قسمت روده یب کوچک که درست بعد از معده قرار دارد را اصطلاحا «اثن عشر» یا دوازدهه و یا دئودنوم (Duodenum) می نامند ، که کوتاه ترین قسمت روده ی کوچک می باشد . دو قسمت دیگر روده ی کوچک که بعد از دوازدهه (اثنی عشر) قرار دارند به ترتیب عبارتتند از : تهیه روده (Jejunum) و دراز روده (Ilume) که به روده ی بزرگ متصل می گردد . وقتی غذا از معده وارد دوازدهه می شود ، به علت مخلوط بودن با اسید معده ، هنوز اسیدی می باشد . در محل دوازدهه یک شیره ی گوارشی قلیایی به این غذا اضافه می گردد تا حالت اسیدی آن رال خنثی نماید . این شیره ی گوارشی از عضوی که در قسمت زیر معده قرار داردو به آن اصطلاحا لوزالمعدهه گفته م شود ترشح می گردد ، که حاوی آنزیم هایی  است که باعث هضم  غذا می شود صفرا نیز در هر مرحله به غذا وارد می گردد . صفرا مایعی سبز رنگ است که در کبد شما ساخته می شود و سپس از کبد به کیسه ی صفرا وارد می گردد تا در آن جا ذخیره شود . این صفرا به حل شدن مواد غذایی چرب کمک می نماید و. وقتی که شیره ی گوارشی کار خود را انجام دارد ، مواد غذایی اصلی به اجزای ساده تر خود تجزیه می شود که عبارتند از :

. پروتئین ها با آمیتنه اسید تجزیه می شوند .

. کربوهیدرات هاد به گلوکز و سایر قندهای ساده تر تبدیل می شوند .

. چربی ها به اسیدهای چرب و گلیسرول تجزیه می گردند .

در قسمت های پاین تر روده ی کوچک (یعنی در ژژنوم و ایلئوم)و ، فرآورده ی نهایی غذای گوارده از طریق دیواه ی روده ی کوچک به جریان خون جذب می گردد . بر اصر انقباضات موجی شکل عضلات دیواره ی روده ها ، غذا در طول روده حرکت کرده و به جلو می رود . این حرکت را اصظطلاحا پریستالسیس «Peristalsis»می نامند . دیواره ی روده ها صاف نیست بلکه داری میلیون ها برجستگی انگشت مانند به نام پرز (Villi) میس باشد . این پرزها باعث می شود که سطح وسیعی در روده های شما ایجاد شود تا جذب غذاها بهتر صورت گیرد . ویتامنی های محلول در آب و. مواد معدنی در ان مرجله جذب جریان خون می شوند . وقتی که مواد غذایی جذب جریان خون شد ، باقیمانده ی غذایی که هضکم نشده است وارد روده ی بزرگ می گردد . بدن شما می تواند بعضی از مواد غذایی ، مثل آن هایی که ایجاد انرژی می کننند و بعضی از ویتامین ها و مواد معدنی را ذخیره نماید . اضاف مواد غذایی که بدن نمی تواند آن ها را ذخیره نماید از طریق مدفوع از بدن خارج می گرددذ .

روده ی بزرگ

چین های حلقوی و پرز در روده بزرگ وجود ندارد کریپت وجود دارد و بسیار عمیق است . متوسط قطر آن حذدود 6 سانتیمتر است اما در قسمت های آخر باریک تر می شود . طول آن یک و نیم تا هشت و نیم متر است . 5 تا 8 سانتیمتر اول آن را روده ی کور می نامند . در روده ی بزرگ پرز و غده های ترشح کننده ی آنزیم وجود ندارد اما ترشح مخاط در دیواره ی داخلی آن صورت می گیرد .و. آخرین بخش روده ی بزرگ راست روده نام دارد .

روده ی بزرگ شامل کولون (colon) راست روده (rectum) و مقعد می باشد . طول روده ی بزرگ حدود یک متر است آبی که برای هضم غذاها مورد استفاده قرار گرفته بود در روده ی بزرگ باز جذب می شود و باعث می شود که مدفوع بدون آب و خشک اجاد شود .

هنگامی که مدفوع به راست روده می رسد بر اثر انقباضات واکنشی که در راست روده ایجحد می شود و ماهیچه های دریچه یا اسفنکتر مقعد را شل می نماید احساسس دفع مدفوع به شخص دست می دهد . اسفنکتر های مقعد ماهیچه های حلقوی شکلی می باشند که کنترل باز شدن و بسته شدن مقعد را در اختیار دارند . معمولا حدود  یک تا سه روز که غذا از دهان تا مقعد برسد . بعضیب  از افراد روزی دو یا سه بار مدفوع می کنند در حالی که سایرین روزی یک بار و بعضی ها نیز هر دو یا سه روز یک بار مدفوع می کنند که تمام این موارد طبیعی هستند .

آپاندیس

زایده ای انگشتی شکل و شبیه کولون (روده ی بزرگ) است دراای فضای درونی کوچک و فولیکول لنفاوی فراوان در آستر مخاط و زیر مخاط است . و طول آن هشت تا ده ساتیمتر بوده است و فاقد پرز است . آپاندیس ممکن است عفونی شود و آپاندیسید ایجاد کند .

لوزالمعده

نوعی غده ی گوارشی است . جای آن در زیر و اندکی پشت معده است سر پهن آن به طرف دوازدهه و نوکش متوجه طهال است . لوزالمعده دو کار مهم انجام می دهد . تهیه و آزاد کردن آنزیم های گوارشی و تهیه و آزاد کردن هورمون هایی که بر روی متابولیسم کربوعههیدارت ها اصر می گذارند . این دو عمل به وسیله دو ساختار بافتی مجزا در لوزالمعده صورت می گیرد .

کبد

کبد بزرگترین غده بدن است کبد 1/1 تا 1/6 کیلوگرم است . جای این عضو در بالا و طرف راست معده است و و قسمتی از معده را هم می پوشاند . کبد ردارای چهار قسمت یا لوب است . در زیر لوب بزرگ طرف راست ، کیسه صفرا که به شکلا گلابی است قرار دارد .

کیسه صفرا

سلول های کبدی مواد لازم برای ساخته شدن صفرا را از خون می گیرند سپس صفرای ساخته شده به ککیسه صفا می رود و در آن جا ذخیره می شود . همراه با ورود غذا به روده باریک کیسه صفرا منقبض شده و مقداری صفرا از مجرایی که در انتها با مجرای لوزالمعده مشترک است وارد دوازدهه می شود . مهم ترین عمل صفرا به هضم چربی هاست . عمل دیگر صفرا خنثی کردن حالت اسیدی شیره معده تاست .

جذب غذا

کلیه مواد غذایی که در اصر ه1م شیمیایی به مواد ساده و قابل جذب تبدیل شده اند همچنین ویتاممین ها ، آب و نمک ها که برای جذب نیازی به هضم شیمیایی ندارند از دیواره روده باریک جذب می شوند . هر پرز شامل یک لایه از سلول های پوششی است که غذا به وسیله آن ها جذب می شود . بلافاصله در زیر آن شبکه غنی از مویرگ های خونی وجود دارد که قندها ، اسیدهای آمینه آب و نمک ها وارد این شبکه می شوند .

این شبکه مویگری پس از جمع آوری پس از جمع آوری مواد غذایی به یک سیاهرگ کوچک پرزی منتهی می شوند . سیاهرگ پرزی به سیاهرگ های بزرگتر پیوسته و سرانجام وارد سیاهرگ بابا می شوند . این سیاهرگ ابتدا به کبد رفته و مواد غذایی در کبد ذخیره و پس بر حسب نیاز وارد خون می شوند . در واقع کبد به منزله یک انبار و تنظیم کنندذه و پخش کننده مواد غذایی جذب شده است .

نتیجه گیری :

دستگاه گوارش با گرفتن غذا ، تخریب مکانیکی ، هضم و جذب و دفع موادی که هضم نشده اند انجام وظیفه می کند . مواد حاصل از گوارش از طریق گرد خون و لنف به بافت های بدن حمل می شوند در نهایت این مواد به درون سلول ها رفته و در فعالیت آن نها شرکت می کنند . دستگاه گوارش شامل اندام های الی نظیر دهان ، مری ، روده ها و غدد ضممه می باشند . دهان اندام ورودی لوله گوارشی است . انقباضات دیواه ی معده غذا را با آنزیم های گوارشی و اسید کلرهیدریک مخلوط می کند و آن را به توده نیمه مایعی تبدیل می کند این توده اتدا به ناحیه ابتدایی روده کوچک یعنی دوازدهه واد می شود که دارای آنزیم های گوارشی لوزالمعده است . ماده حاصله در روده کوچک جذب شده در کبد ذخیره شده تغییر حاصل می کگند و سپس به درون دستگاهخ گوارش خون جریان می یابد . باقیمانده مواد وارد روده بزرگ شده ، آب آن ها گرفته می شود و به صورت مدفوع از مخرج دفع می گردد .

منبع

پایگاه الکترینیک خدمات پزشکی ایران (برداشت آزاد با ذکر منبهع)

زیست شناسی و آزمایشگاه 1 ، پایه دوم دبیرتان ، وزتات آموز و پرورش

پریوش هلم سرشت ، اسماعیل دل پیشه ، اصول بهداشت فدی ، انتشارات چهرر ، 1377

دکتر حمید حاتمی ، دکتر سید منصور صوفی و .... ، کتاب جامع بلهداشت عمومی ، 1383

راهنمای آسیب نخاعی – بخش اثرات آسیب های نخاعی بر روی دستگاهخ گردش خون ، کتاب : ترجمه مهندس عباس

 

[ شنبه بیست و دوم خرداد 1389 ] [ 13:26 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

قطع وزیری چیست؟وقطع های دیگر چه نام دارند؟


قطع کتاب همان اندازه طول و عرض کتاب است و انواع مختلفی دارد.

علت بوجود آمدن قطع‌های مختلف برای کتاب، استفاده آسان‌تر یا متناسب با نوع کاربرد هر کتاب بوده‌است بطور مثال کتابی که به راحتی بتواند به همراه افراد باشد و فضای زیادی اشغال نکند بایستی مثلا در قطع جیبی صحافی گردد. استفاده از اندازه‌های مختلف در بهبود کار مؤثر خواهد بود.

آلدوس مانوتیوس، از اهالی ونیز، نخستین کسی بود که به نقش و اهمیت قطع کتاب در میزان استفاده از آن پی برد. اندازه ابداعی او برای کتاب، هم حمل و نقل آن را آسان می‌ساخت و هم هزینه‌های چاپ را کاهش می‌داد. قطع مورد استفاده او قطع وزیری بود که جانشین قطع سلطانی شد.

قطع (كتاب). به اندازه طول و عرض كتاب و هر نوع نشریه، قطع گفته می‌شود. هدف از آن رواج اندازه‌های مختلف برای كتاب، به‌منظور استفاده آسان‌تر یا متناسب با نوع كاربرد كتاب است.
در سال‌های آغازین پیدایش چاپ، قطع رایج كتاب‌های چاپی همانند نسخه‌های خطی بود. ولی، به‌تدریج، چاپ‌كنندگان كتاب دریافتند كه استفاده از اندازه‌های مختلف در بهبود كار مؤثر خواهد بود. آلدوس مانوتیوس (1449-1515)، چاپگر ساكن ونیز، نخستین كسی بود كه به نقش و اهمیت قطع كتاب در میزان استفاده از آن پی برد. اندازه ابداعی او برای كتاب، هم حمل و نقل آن را آسان می‌ساخت و هم هزینه‌های چاپ را كاهش می‌داد. قطع مورد استفاده او، قطع وزیری بود كه جانشین قطع سلطانی شد

امروزه، قطع كتاب نشان‌دهنده تعداد دفعات تاشدن كاغذ در چاپخانه نیز هست كه منجر به تشكیل ورق‌های كتاب می‌شود .به‌طور مثال كاغذ دوورقی با چهار صفحه در قطع رحلی، چهارورقی با هشت صفحه در قطع وزیری، و هشت‌ورقی با شانزده صفحه در قطع رقعی برابر است .

در حال حاضر، رایج‌ترین قطع برای كتاب، در همه جا، قطع وزیری است كه ابعاد آن از 13×20 تا 20×26 سانتی‌متر متغیر است. قطع رقعی با ابعاد 15×22 و قطع جیبی با ابعاد 11×5/16 سانتیمتر از دیگر قطع‌های رایج محسوب می‌شود. معمولا در چاپ كتاب‌های هنری و نفیس از قطع رحلی و برای كتاب‌های كودكان از قطع خشتی استفاده می‌شود. باید توجه داشت ابعاد ذكر شده برای هر قطع تقریبی است و در برخی منابع اندازه‌های متفاوتی ارائه شده است.

اندازه طول در اندازه عرض اوراق نسخه است. اندازه قطع كتاب در تمدن اسلامی بسیار متنوع بوده است ولی مهمترین و معمولترین اندازه‌های قطع كتاب‌ها عبارتند از:

قطع سلطانی(تیموری):
اندازه‌ای از قطع كتاب است كه در اواخر عصر مغولان و اوایل عهد تیموریان برای كتاب‌های خطی در ایران رواج یافت که به این جهت آن را قطع تیموری نیز می‌گویند. طول و عرض تقریبی آن 40×30 سانتی‌متر است.

قطع رحلی:
این قطع را به این جهت رحلی می‌گویند كه هنگام خواندن كتاب قطع رحلی، آن را بر روی چهارپایة چوبی – یعنی رحل – قرار می‌داده‌اند. قطع مزبور دارای اندازه‌های تقریبی زیر است:
* رحلی كوچك: طول 42، عرض 27 سانتی‌متر.
* رحلی متوسط: طول 50، عرض 30 سانتی‌متر.
* رحلی بزرگ: طول 60، عرض 30 سانتی‌متر. عموماً نسخه‌های كتاب‌هایی چون قرآن مجید، مثنوی مولوی، شاهنامه فردوسی كه در مجالس و محافل قرائت و خوانده می‌شده ، با این قطع بوده است.

قطع رقعی:
اندازه قطعی است به طول و عرض تقریبی 19×10 سانتی‌متر.

قطع وزیری:
این قطع در گذشته دارای سه اندازه كوچك (به طول و عرض تقریبی 21×15)، (متوسط 24×16) و (بزرگ 30×20) بوده است.

قطع خشتی:
از كهن‌ترین قطع‌های نسخه‌های خطی است به طول و عرض همسان و برابر.

قطع بیاضی:
نسخه‌ایی است كه از جانب طول آن باز و بست می‌شده و شیرازه‌بندی آن از طرف عرض اوراق بوده که در میان نسخه‌نویسان و كتاب‌سازان به بیاض شهرت داشته است، قطع بیاضی منسوب است و مخصوص به بیاض‌ها كه بیشتر كتب ادعیه، زیارات و مجموعه‌های ادبی (كه به غرض اشخاص فراهم می‌آمده) به هیأت مذكور صحافی و جلد می‌شده است.

قطع بغلی:
این قطع كه معادل قطع جیبی بزرگ در روزگار ماست. دارای طول و عرض تقریبی 7×5 سانتی‌متر بوده است.

قطع جانمازی:
با اندازه تقریبی طول 12 و عرض7.

قطع حمایلی:
قطعی بوده است به طول و عرض 12×6 سانتی‌متر. وجه تسمیة این قطع به حمایلی، این است كه نسخه‌هایی را كه در قطع مزبور بوده است به صورت حمایل روی لباس زیرین می‌آویخته‌اند.

انواع قطع کتاب

- قطع جیبی

- قطع پالتوئی

- قطع بیاضی

- قطع خشتی

- قطع رقعی

- قطع وزیری

- قطع رحلی

- قطع سلطانی

 

[ دوشنبه هفدهم خرداد 1389 ] [ 19:42 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

 

1

زير اعدادي كه بر 3 بخش پذيرند خط بكشيد.               711       46      8002     1254

 

5/0

2

مقسوم عليه هاي عدد 50 را بنويسيد زير اعداد اول ان خط بكشيد و نمودار آنرا رسم كنيد.

 

 

5/1

3

ك.م.م و ب.م.م اعداد زير را بدست آوريد.     

= 20 È 95

= 20 Ç95

2

4

مجذور يعني ............ و مكعب يعني ...... يك عدد ناميده مي شوند.

حاصل عبارت هاي زير را بدست آوريد.                                       

1

5

حاصل عبارت هاي زير را بدست آوريد .

                                                                

2

6

مقدار X را حساب كنيد.                                                                              

1

7

براي تهيه نوعي كاموا، پشم و نخ مصنوعي را به نسبت 11 و 9 مخلوط مي كنند. در 6 كيلوگرم از اين نوع كاموا چند گرم پشم و چند گرم نخ مصنوعي به كار مي رود؟

2

8

حاصل بدست آوريد.      

                                           

 

1

9

تقسيم زير را تا يك رقم اعشار انجام دهيد.

 

 

1

10

بردار 5-  ابتدا از 3+ را روي محور نشان داده و جمه و تفريق متناظر با آنرا رسم كنيد.

7-

6-

5-

4-

3-

2-

1-

0

1

2

3

4

5

6

 

 


2

11

حاصل عبارتهاي زير را بدست آوريد. هر جا لازم بود قرينه يابي كنيد.

5/1

12

مقدار تقريبي عدد زير را بدست آوريد. (با تقريب كمتر از 10 روش گرد كردن)     385

 

5/0

13

نمرات درسي زهرا به شرح زير است . رياضي 14، علوم 10، ديني16 ، تاريخ13 جدول داده ها و نمودار خط شكسته آنرا رسم كنيد.

2

14

C

O

Cm 3

90

D

B

A

90

Cm 3

دليل تساوي دو مثلث OAB و OCD را بنويسيد.

 

 

 

 

 

1

15

عمود منصف پاره خط AB را رسم كنيد.

B

A

 

 


1

 

[ دوشنبه هفدهم خرداد 1389 ] [ 19:32 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
نام دبير                                                                 مدت زمان : 60دقيقه                                                             درس : رياضي

 

درس توان ص9 كتاب

مشخصات كلي درس

از دانش آموزان انتظار مي رود كه :

1- اعدادتواندار را بشناسد 2- پايه و توان را بتواند مشخص كند3- خاصيتهاي توان را بداند 3- ضرب و تقسيم اعداد تو.اندار با توانهاي مساوي و پايه هاي مساوي را بداند.

هدفهاي كلي درس

دانش آموز در  پايان درس بايد:

1- ضرب و تقسيم اعداد تواندار با توانهاي مساوي را بتواند بدست آورد .

2-  بتواند ضرب و تقسيم اعداد تواندار با پايه هاي مساوي را محاسبه كند

 

هدفهاي رفتاري

1- اعداد تواندار را بشناسد2- پايه و توان را بتواند مشخص كند 3- تقسيم و ضرب اعداد تواندار با توانهاي و پايه هاي مساوي را محاسبه كند

پيش دانسته ها

    3 و     (2-)  (5/4-)                                                                     1- پايه و توان اعداد زير را مشخص كنيد

2- حاصلضربهاي زير را بصورت يك عدد تواندار بنويسيد                                                                       3 × 35

3- حاصل تقسيم هاي زير را بصورت يك عدد تواندار بدست آوريد

ارزشيابي ورودي

توضيحي – پرسش و پاسخ – حل تمرين – روش فعال

 

انتخاب روش تدريس

1- سلام و احوالپرسي 2- حضور و غياب 3- يادآوري مطالب كه در دروس توان سال 2 فرا گرفته اند – دادن بعضي از سوالها بعنوان ارزشيابي ورودي – به كمك بچه ها مطالب اصلي درس را مربوط به  ضرب و تقسيم توانهاتوضيح مي دهيم

فعاليتهاي مربوط به

 

معلم

- شركت فعال دانش آموزان در پرسش و پاسخ كلاس

- استفاده از دانش آموزان براي توضيح درس توان                            

- حل كار در كلاس و شركت داوطلبانه در كلاس

فعاليتهاي مربوط به

 

دانش آموزان

حل چندتمرين مربوط به درس توان . حل نمونه هاي جديد كه در كتاب امسال وجود دارد – توضيح آنها و آوردن دانش آموزان پاي تابلو براي حل تمرينهاي مربوط به توان

ارزشيابي پاياني

دادن تكليف به  دانش آموزان و حل تمرينهاي كتاب براي جلسه بعد

فعاليتهاي تكميلي

نام آموزشگاه : اسماء                                        پايه تحصيلي: سال سوم راهنمايي                                      موضوع درس : توان

 

 

 

 

 

                                                                                                        

 

فعاليت هاي ديگر و مواد لازم

 

موضوع و اهداف

 

صفحه

 

 

جلسه

 

هفته

 

 

ماه

 

 

حل كار در كلاسها- حل تمرين قبلي – ورق شطرنجي –خط كش تابلومختصات -كتاب

معادله- شيب خط- عرض از مبذا- نوشتن معادله خطي كه شيب و عرض از مبدا آن معلوم باشد –خطهاي موازي

 

 

115-113

 

 

 

1

 

اول

 

 

 

 

 

دوم

 

 

 

 

 

 

 

 

اسفند

 

 

 

 

 

 

حل كار در كلاسها- حل تمرينات قبلي –كتاب –خط كش تابلومختصات ورق شطرنجي

معادله خط –صورت ديگر معادله خط- تبديل  براي بدست آوردن شيب ,   y=ax+bبصورت

و عرض از مبداآن – خطهاي موازي با محورها

119-117

2

سئو الات تكثيرشده ازقبل

امتحان مرحله اي به منظور پيداكردن مشكلات درسي و برطرف نمودن آنها

 

120-94

 

1

..........................................................

رفع اشكال آزمون جلسه قبل

 

…….

2

حل كار در كلاسها- حل تمرين قبلي – ورق شطرنجي– خط كش

دستگاه معادلات خطي –بدست آوردنمختصات محل برخورد 2 خط در يك دستگاه مختصات با روش ترسيم – حل دستگاه معادله هاي خطي به روش حذفي

122-121

1

سوم

حل كار در كلاسها- حل تمرين قبلي – ورق شطرنجي – خط كش كتاب –خط كش تابلومختصات- رسم ص 126

كاربرد دستگاه در حل مساله ها – حل مساله با استفاده از راهبرد تشكيل دستگاه معادلات

123-122

2

 

 

 

 

 

 

 

چهارم

 

حل كار در كلاسها- حل تمرين قبلي– خط كش كتاب –گونيا- پرگار

هندسه 2- خطوط موازي-خطها موازي بافاصله هاي مساوي هرخطي را كه قطع كنندروي آن پاره خطهاي متساوي ايجاد مي كنند-تقسيم يك پاره خط به قطعات متساوي با استفاده از خط هاي موازي با فاصله هاي متساوي

129-127

1

 

تعيين تكليف نوروزي دبراي دانش آموزان

................

2

 

 

 

 

 

 

 


 

تعطيلات نوروزي

 

حل كار دركلاسها –حل تمرينات قبلي –كتاب –خط كش –پرگار -گونيا

هندسه 2-قضيه تالس-باتوجه به قسمت قبل اگر خطي موازي يك ضلع مثلثي رسم شود روي دو ضلع ديگر پاره خط هاي متنايب ايجاد مي كند-عكس قضيه تالس اگر خطي روي دوضلع مثلثي پاره خط هاي متناسب ايجاد كرداين خط با ضلع سوم مثلث موازي است.

132-131

1

سوم

فروردين

حل كار دركلاسها –حل تمرينات قبلي –كتاب

هندسه 2 كاربرد قضيه تالس-بدست آوردن مقدارمجهول دريك مثلث بااستفاده از قضيه فيثاغورث

133-132

2

سوالات تكثير شده از قبل

بازديد تكاليف نوروزي-امتحان مرحله اي به منظور پيداكردنمشكلات درسي وبرطرف نمودن آنها

134-1

1

چهارم

حل كار دركلاسها –رفع اشكال آزمون جلسه قبلي–خط كش –گونيا-ورق شطرنجي

هندسه 2- شكل هاي متشابه-رسم چند متشابه-اندازه گرفتن زاويه هاي متناظر آنهاومقايسه بايكديگر-اندازه گرفتن اضلاع متناظر آنها ومقايسه بايكديگر-كاربرد تشابه درجغرافيا و مقياس نقشه

138-135

2

حل كار دركلاسها –حل تمرينات قبلي –كتاب –خط كش –پرگار -گونيا

هندسه 2-تشابه دومثلث-الف)اگر دوزاويه ازمثلثي بادوزاويه ازمثلث ديگرمتساوي باشنددومثلث متشابهند.ب)اگردوضلع از مثلثي بادوضلع از مثلث ديگر متناسب وزاويه هاي بين آنها متساوي باشند آن دومثلث متشابهند.پ)اگرسه ضلع از مثلثي باسه ضلع از مثلث ديگر متناسب باشند آن دومثلث متشابهند.

142-140

1

اول

ارديبهشت

-

حل تمرينات ص 143و144 توسط دانش آموزان-ساخت هرم ومخروط بااستفاده از مقوا توسط دانش آموزان مطابق اشكال ص 145و147 كتاب

144-143

2

حل كاردركلاسها –احجام ساخته شده توسط دانش آموزان –ظروف شيشه اي توخالي به شكل منشور هرم استوانه ومخروط-كتاب

هندسه 2 –يادآوري حجم منشور واستوانه از سال دوم –حجم هرم ومخروط-مقايسه حجم منشور باهرم وكشف فرمول محاسبه حجم هرم توسط دانش آموزان-مقايسه حجم مخروط واستوانه وكشف فرمول حجم مخروط توسط دانش آموزان

147-145

1

دوم

حل كاردركلاسها –حل تمرينات قبلي –كتاب-يك توپ كه سطح آن از نخ پوشانده شده-يك دايره مساوي بادايره عظيمه كره كه سطح آن باهمان نوع نخ پوشانده شده-يك ظرف شيشه اي توخالي به شكل مخروط ويك ظرف شيشه اي توخالي به شكل نيم كره

هندسه 2-حجم كره-پديد آمدن كره از دوران يك نيم دايره حول قطر آن-مقايسه حجم نيم كره با يك مخروط ومحاسبه حجم كره بااستفاده از حجم مخروط-مقايسه سطح .نيم كره با سطح دايره عظيمه ايجاد شده دركره ومحاسبه مساحت كره بااستفاده از مساحت دايره

149-148

2

-

حل تمرينات ص 149توسط دانش آموزان-رسم ص 150

150-149

1

سوم

سوالات تكثير شده از قبل

امتحان مرحله اي به منظور پيداكردن مشكلات درسي وبرطرف نمودن آنها

150-94

2

-

حل تمرينات دوره اي 2توسط دانش آموزان به منظور رفع اشكالات درسي وآمادگي براي شركت درامتحان نهايي نوبت دوم

155-151

1

چهارم

-

حل نمونه سوالات امتحانات نهايي وپاسخگويي به اشكالات درسي دانش آموزان وتوصيه هايي براي بهتر آماده شدن دانش آموزان در امتحانات نوبت دوم

-

2

 

خرداد

تذكر: لازم به توضيح است كه طرح درس فوق جنبه پيشنهادي داردونظر همكاران در اين زمينه ارزشمند مي باشد.

گروه آموزشي رياضي استان لرستان

مهرماه 88

 

[ دوشنبه هفدهم خرداد 1389 ] [ 19:31 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

حافظ شیرازی

چکیده:

خواجه شمس الدین محمد بن محمد حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷-۷۹۲ هجری قمری)، شاعر بزرگ قرن هشتم ايران و یکی از سخنوران نامی جهان است. اغلب اشعار حافظ غزل می‌باشد.

دیوان حافظ که مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل، چند قصیده، دو مثنوی، چندین قطعه، و تعدادی رباعی است، تا کنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان اصلی فارسی و دیگر زبان‌های جهان به‌چاپ رسیده است. شاید تعداد نسخه‌های خطّی ساده یا تذهیب گردیدهٔ آن در کتابخانه‌های ایران، افغانستان، هند، پاکستان، ترکیه، و حتی کشور‌های غربی از هر دیوان فارسی دیگری بیشتر باشد. (ص ص ۲۶۵ - ۲۶۷، ذهن و زبان حافظ)

حافظ به زبان عربی یعنی نگه دارنده و به کسی گفته می‌شود که بتواند قرآن را از حفظ بخواند.

زندگی حافظ

در خصوص سال دقیق ولادت او بین مورخین و حافظ‌شناسان اختلاف نظر وجود دارد. دکتر ذبیح الله صفا ولادت او را در ۷۲۷ (تاریخ ادبیات ایران) و دکتر قاسم غنی آن را در ۷۱۷ (تاریخ عصر حافظ) می‌دانند. برخی دیگر از محققین همانند علامه دهخدا بر اساس قطعه ای از حافظ ولادت او را قبل از این سال‌ها و حدود ۷۱۰ هجری قمری تخمین می‌زنند (لغتنامه دهخدا، مدخل حافظ). آنچه مسلم است ولادت او در اوایل قرن هشتم هجری قمری و بعد از ۷۱۰ واقع شده و به گمان غالب بین ۷۲۰ تا ۷۲۹ روی داده‌است.

سال وفات او به نظر اغلب مورخین و ادیبان ۷۹۲ هجری قمری است. (از جمله در کتاب مجمل فصیحی نوشته فصیح خوافی (متولد ۷۷۷ ه.ق.) که معاصر حافظ بوده و همچنین نفحات الانس تالیف جامی (متولد ۸۱۷ ه.ق.) صراحتاً این تاریخ به عنوان سال وفات خواجه قید شده‌است). مولد او شیراز بوده و در همان شهر نیز وفات یافته‌ است.

نزدیک به یک قرن پیش از تولّد او (یعنی در سال ۶۳۸ ه‌ق - ۱۲۴۰ م) محی‌الدّین عربی دیده از جهان فروپوشیده بود، و ۵۰ سال قبل ازآن (یعنی در سال ۶۷۲ ه‌ق - ۱۲۷۳ م) مولانا جلال‌الدّین محمد بلخی (رومی) درگذشته بود.

درباره زندگی حافظ هیچ اطلاعات دقیقی در دست نیست. حتی به مقدار یک خط منبعی که هم عصر او باشد و خاطره ای از حافظ نقل کرده باشد وجود ندارد . اولین شرح حال های مکتوب در مورد حافظ مربوط به بیش از 100 سال بعد از وفات او است . تمام شرح حال هایی که در حال حاضر در مورد حافظ نوشته می شود بر اساس برداشت شخصی نویسنده از اشعار او و بعضی نشانه های تاریخیست که مستقیم ربطی به حافظ ندارد (مثل شرح حال شاهان هم عصر حافظ و احوالات عمومی شیراز در آن دوران )

زبان و هنر شعری

همچون همهٔ هنرهای راستین و صادق، شعر حافظ پرعمق، چندوجه، تعبیریاب، و تبیین‌جوی است. او هیچ‌گاه ادعای کشف و غیب‌گویی نکرده، ولی ازآن‌جا که به ژرفی و با پرمعنایی زیسته ‌است و چون سخن و شعر خود را از عشق و صدق تعلیم گرفته ‌است، کار بزرگ هنری او آینه‌دار طلعت [۱] و طینت فارسی‌زبانان گردیده ‌است.

مرا تا عشق تعلیم سخن کرد

 

حدیثم نکتهٔ هر محفلی بود

مگو دیگر که حافظ نکته‌دان‌ست

 

که ما دیدیم و محکم جاهلی بود

(صفحهٔ ۳۶ حافظ‌نامه، شرح الفاظ، اعلام، مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ، بخش اوّل.)

غزلیات

غزلی از حافظ با خطاطی دیجیتال: اگر بر جای من غیری گزیند دوست، حاکم اوست. حرامم باد اگر من جان به جای دوست بگزینم.حافظ را چیره‌دست‌ترین غزل سرای زبان فارسی دانسته‌اند (صفحهٔ ۲۲۴ Arthur Arberry) موضوع غزل وصف معشوق، می، و مغازله‌ است و غزل‌سرایی را باید هنری دانست ادبی، که درخور سرود و غنا و ترانه پردازی‌ است.با آنکه حافظ غزل عارفانهٔ مولانا و غزل عاشقانهٔ سعدی را پیوند زده‌است، نوآوری اصلی به‌سبب تک بیت‌های درخشان، مستقل، و خوش‌مضمون فراوانی ست که ایجاد کرده‌است. استقلالی که حافظ از این راه به غزل داده به میزان زیادی از ساختار سوره‌های قرآن تأثیر گرفته‌است، که آن را انقلابی در آفرینش اینگونه شعر دانسته‌اند (صفحهٔ ۳۴ حافظ‌نامه، شرح الفاظ، اعلام، مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ، بخش اوّل.)

ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ

 

به قرآنی که اندر سینه داری

نمونه‌ای از اشعار

پیش ازاینت بیش ازاین اندیشهٔ عشّاق بود

 

مهرورزی تو با ما شهرهٔ آفاق بود

یاد باد آن صحبت شبها که با نوشین‌لبان

 

بحث سرّ عشق و ذکر حلقهٔ عشّاق بود

پیش ازین کاین سقف سبز و طاق مینا برکشند

 

منظر چشم مرا ابروی جانان طاق بود

سایهٔ معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد

 

ما به او محتاج بودیم او به ما مشتاق بود

حسن مهرویان مجلس گرچه دل می‌برد و دین

 

بحث ما در لطف طبع و خوبی اخلاق بود

شعر حافظ در زمان آدم اندر باغ خلد

 

دفتر نسرین و گل رازینت اوراق بود

رباعیات

رباعیات چندی به حافظ نسبت داده شده است هر چند این رباعیات از ارزش ادبی والایی هم‌سنگ عزل‌های حافظ برخوردار نیستند اما در انتساب برخی از آن‌ها تردید زیادی وجود ندارد. دکتر پرویز ناتل خانلری در تصحیحی که از دیوان حافظ ارائه داده است. تعدادی از این رباعیات را آورده است که ده رباعی در چند نسخهٔ مورد مطالعه خانلری بوده‌اند و بقیه فقط در یک نسخه ثبت شده‌اند. خانلری در باره رباعیات حافظ می‌نویسد:«هیچ یک از رباعیات منسوب به حافظ چه در لفظ و چه در معنی ارزش و اعتبار چندانی ندارد و بر قدر و شأن این غزلسرا نمی‌افزاید.»[۲]

امشب ز غمت میان خون خواهم خفت

 

و ز بستر عافیت برون خواهم خفت

باور نکنی خیال خود را بفرست

 

تا درنگرد که بی تو چون خواهم خفت[۳]

 

هر دوست که دم زد از وفا دشمن شد

 

هر پاک روی که بود تردامن شد

گویند شب آبستن غیب است عجب

 

چون مرد ندید از که آبستن شد[۴]

شرح حافظ

بنا به ماهیّت و طبیعتش، شعر حافظ شرح‌طلب است. این امر، به هیچ وجه ناشی از دشواری یا دیریابی آن نیست، بلکه، در چندپهلویی، پرمعنایی، و فرهنگ‌مندی شعر حافظ نشان‌دارد (صفحهٔ یک، شرح عرفانی غزل‌های حافظ.)

مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد

 

زیر هر نغمه که زد، راه به جایی دارد

همین ویژگی کم‌همانند، و نیز عالَم‌گیری و رواج بی‌مانند شعر اوست، که از دیرباز شرح‌نویسان زیادی را برآن داشته‌است که بر دیوان اشعار حافظ شرح بنویسند. بیشتر شارحان حافظ از دو قلمرو بزرگ زبان و ادبیّات فارسی، یعنی شبه قارّهٔ هند و امپراتوری عثمانی، به صورت زیر برخاسته‌اند.

فال حافظ

دیشب به‌سیل اشک ره خواب می‌زدم

 

نقشی به‌یاد خطّ تو بر آب می‌زدم

چشمم به‌روی ساقی و گوشم به‌قول چنگ

 

فالی به چشم و گوش درین باب می‌زدم

ساقی به صوت این غزلم کاسه می‌گرفت

 

می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم

خوش بود وقت حافظ و فالِ مراد و کام

 

بر نام عمر و دولتِ احباب می‌زدم

مشهور است که امروز در خانهٔ هر ایرانی یک دیوان حافظ یافت می‌شود. ایرانیان طبق رسوم قدیمی خود در روزهای عید ملی یا مذهبی نظیر نوروز بر سر سفره هفت سین، و یا شب یلدا، با کتاب حافظ فال می‌گیرند. برای این کار، یک نفر از بزرگان خانواده یا کسی که بتواند شعر را به خوبی بخواند یا کسی که دیگران معتقدند به اصطلاح خوب فال می‌گیرد ابتدا نیت می‌کند، یعنی در دل آرزویی می‌کند. سپس به طور تصادفی صفحه‌ای را از کتاب حافظ می‌گشاید و با صدای بلند شروع به خواندن می‌کند. کسانی که ایمان مذهبی داشته باشند هنگام فال گرفتن فاتحه ای می‌خوانند و سپس کتاب حافظ را می‌بوسند، آنگاه با ذکر اورادی آن را می‌گشایند و فال خود را می‌خوانند.

برخی حافظ را لسان غیب می‌گویند یعنی کسی که از غیب سخن می‌گوید و بر اساس بیتی از شعر حافظ او معتقد است که کسی زبان غیب نیست:

ز سر غیب کس آگاه نیست قصه مخوان

 

کدام محرم دل ره در این حرم دارد

یکی از صنایع شعری ایهام است بدین معنی که از یک کلمه معانی متفاوتی برداشت می‌شود. ایهام در اشعار حافظ بصورت گسترده مورد استفاده قرار گرفته. همچنین از مهم‌ترین خصوصیات شعر حافظ این است که غزلیات او گستردگی مطالب ذکر شده در یک غزل می‌باشد بگونه‌ای که در یک غزل از موضوعهای فراوانی حرف می‌زند. هر بیت شعر حافظ نیز بطور مستقل قابل تفسیر است. این خصوصیات شعر حافظ باعث شده که هر کس با هر نیتی دیوان حافظ را بگشاید و غزلی از آن بخواند در مورد نیت خود کلمه یا جمله‌ای در آن غزل می‌یابد و فرد فکر می‌کند که حافظ نیت او را خوانده و به وی جواب داده است. غافل از اینکه این خاصیت شعر حافظ است و در بقیه غزلیات او نیز کلمات یا جملاتی همخوان با نیت صاحب فال وجود دارد.

حافظ زمانی که درمانده می‌شود به فال روی می‌آورد:

از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش

 

زده ام فالی و فریاد رسی می‌آید

افکار حافظ

روزگار حافظ روزگار زهد فروشی و ریاورزی است و حافظ سرسخت و بی باک به مبارزه با این مرض پرداخته. حافظ رندانه در هوای پلشت زمان خود جهانی آرمانی و انسانی آرمانی آفریده. آشنایی حافظ با ادبیات فارسی و عرب بر آشنایی او از دین اسلام که کتاب اصلی آن (قرآن) به زبان عربی است افزود و او را تبدیل به یک رند آزاد اندیش کرد به گونه‌ای که بخش زیادی از دیوان حافظ به مبارزه با ریاکاران اختصاص دادهشده است:

فدای پیرهن چاک ماهرویان باد

 

هزار جامه تقوا و خرقه پرهیز

 

به کوی می فروشانش ز جامی بر نمی‌گیرند

 

زهی سجاده تقوی که یک ساغر نمی ارزد

او تعصبات را کنار کذاشته و فارغ ازهرقید و بندی به مبارزه با کسانی برخاست که دین و قدرت خودرا به عنوان سنگر و سلاحی برای تجاوز به حقوق دیگران مورد استفاده قرار می‌دادند. حافظ در این مبارزه به کسی رحم نمی‌کند شیخ، مفتی، قاضی و محتسب همه ازکنایات واشعار اوآسیب می بینند.

می خور که شیخ و حافظ و مفتی و محتسب

 

چون نیک بنگری همه تزویر می‌کنند

حافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولی

 

دام تزویر مکن چون دگران قرآن را

او باده نوشی را برتر از زهدفروشی ریاکاران می‌داند:.

باده نوشی که دراو روی و ریایی نبود

 

بهتراز زهد فروشی که در او روی و ریاست

می خورکه صد گناه زاغیار در حجاب

 

بهتر ز طاعتی که ز روی ریا کنند

برخی حافظ رامانند نیچه و گوته فیلسوفی حساس به مسائل وجودی انسان می‌دانند که آزاداندیش است و دروغ ستیز و خرافات ستیز.

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن

 

که در شریعت ما غیر از این گناهی نیست

واژه‌های کلیدی حافظ

در دیوان حافظ کلمات و معانی دشوار فراوانی یافت می‌شود که هر یک نقش اساسی و عمده‌ای را در بیان و انتقال پیام‌ها و اندیشه‌های عمیق بر عهده دارد. به عنوان نقطهٔ شروع برای آشکارایی و درک این مفاهیم باید با سیر ورود تدریجی آن‌ها در ادبیات عرفانی آغاز گردیده از قرن ششم و با آثار سنایی و عطار و دیگران آشنایی طلبید. از جملهٔ مهم‌ترین آن ها می‌توان به رند و صوفی و می اشاره داشت:

رند

شاید کلمه‌ای دشوار‌یاب‌تر از رند در اشعار حافظ یافت نشود. کتب لغت آن‌را به عنوان زیرک، بی‌باک، لاابالی، و منکر شرح می‌دهند، ولی حافظ از همین کلمه بد‌معنی، واژه پربار و شگرفی آفریده است که شاید در دیگر فرهنگ‌ها و در زبان‌های کهن و نوین جهان معادلی نداشته باشد.

 

اهل کام و ناز را در کوی رندی راه نیست

 

رهروی باید جهان سوزی نه خامی بی‌غمی

آدمی در عالم خاکی نمی‌آید به‌دست

 

عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی

 

 

(حافظ)

صوفی

حافظ، همواره، صوفی را به‌بدی یاد ‌کرده، و این به‌سبب ظاهر‌سازی و ریا‌کاری صوفیان زمان او بوده است. آنان، به‌جای آن‌که به‌راستی مردان خدا باشند و روندگان راه حقیقت، اغلب، خرقه‌داران و پشمینه‌پوشانی بودند که بویی از عشق نابرده به تند‌خویی شهرت داشتند[۹] و پای از سرای طبیعت بیرون نمی‌نهادند.[۱۰]

درین صوفی‌وشان دَردی ندیدم

 

که صافی باد عیش دُرد‌نوشان

 

نقد صوفی نه همه صافی بیغش باشد

 

ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد

در برابر صوفی، حافظ از عارف با نیکویی و احترام یاد‌کرده، و عارف را اغلب همان صوفی راستین، با کردار و سیمایی رندانه، دانسته است.

 

 

در خرقه چو آتش زدی ای عارف سالک

 

جهدی کن و سرحلقۀ رندان جهان باش[۱۱]

مگر که لاله بدانست بی وفایی دهر

 

که تا بزاد و بشد[۱۲]، جام می ز کف ننهاد

آرامگاه حافظ

آرامگاه حافظ در منطقهٔ حافظیّه و در فضایی آکنده از عطر و زیبایی جان‌پرور گل‌های شیراز، درهم‌آمیخته با شور اشعار خواجه، واقع شده‌است. این مکان یکی از جاذبه‌های مهمّ توریستی هم به‌شمار می‌رود، و در زبان عامیانهٔ خود اهالی شیراز، رفتن به حافظیّه معادل با زیارت آرامگاه حافظ گردیده‌است. اصطلاح زیارت که بیشتر برای اماکن مقدّسی نظیر کعبه و بارگاه حسین‌بن علی، امام سوّم شیعیان به‌کار می‌رود، به‌خوبی نشان‌گر آن‌ است که حافظ چه چهرهٔ مقدّسی نزد ایرانیان دارد. معتقدان به حافظ رفتن به آرامگاه او را با آداب و رسومی آیینی همراه می‌کنند، از جمله با وضو به آنجا می‌روند، و در کنار آرامگاه حافظ کفش خود را از پای بیرون می‌آورند، که در فرهنگ مذهبی ایران نشانهٔ احترام و قدسی بودن مکان است.

آرامگاه حافظ هم‌چنین مکانی فرهنگی‌ است. به‌عنوان مثال، برنامه‌های مختلف شعرخوانی شاعران مشهور یا کنسرت خوانندگان بخصوص سبک موسیقی ایرانی و عرفانی در کنار آن برگزار می‌شود.

حافظ شیرازی در شعری پیش‌بینی کرده‌ است که مرقدش، پس از او، زیارت‌گاه خواهد شد:

بر سر تربت ما چون گذری، همّت خواه

 

که زیارت‌گه رندان جهان خواهد بود

 

 

 

 

 

 

منابع:

 1 ـ ديوان‌ خواجه‌ شمس‌الدين‌ محمد حافظ، تهران‌، گنجينه‌، 1376.

2 ـ رضازاده‌ شفق‌، صادق‌: تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌، شيراز، دانشگاه‌ پهلوي‌، 1354.

3 ـ زرين‌كوب‌، عبدالحسين‌: از كوچه‌ رندان‌، تهران‌، اميركبير، 1356.

4 ـ سايكس‌ سر، پرسي‌: تاريخ‌ ايران‌(جلد دوم‌)، ترجمه‌ محمدتقي‌ فخرداعي‌ گيلاني‌، تهران‌، دنياي‌ كتاب‌، 1363.

[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:33 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:24 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:24 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:23 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:21 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:18 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:17 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:11 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:10 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:7 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 9:3 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

حافظ شیرازی

چکیده:

خواجه شمس الدین محمد بن محمد حافظ شیرازی (حدود ۷۲۷-۷۹۲ هجری قمری)، شاعر بزرگ قرن هشتم ايران و یکی از سخنوران نامی جهان است. اغلب اشعار حافظ غزل می‌باشد.

دیوان حافظ که مشتمل بر حدود ۵۰۰ غزل، چند قصیده، دو مثنوی، چندین قطعه، و تعدادی رباعی است، تا کنون بیش از چهارصد بار به اشکال و شیوه‌های گوناگون، به زبان اصلی فارسی و دیگر زبان‌های جهان به‌چاپ رسیده است. شاید تعداد نسخه‌های خطّی ساده یا تذهیب گردیدهٔ آن در کتابخانه‌های ایران، افغانستان، هند، پاکستان، ترکیه، و حتی کشور‌های غربی از هر دیوان فارسی دیگری بیشتر باشد. (ص ص ۲۶۵ - ۲۶۷، ذهن و زبان حافظ)

حافظ به زبان عربی یعنی نگه دارنده و به کسی گفته می‌شود که بتواند قرآن را از حفظ بخواند.

زندگی حافظ

در خصوص سال دقیق ولادت او بین مورخین و حافظ‌شناسان اختلاف نظر وجود دارد. دکتر ذبیح الله صفا ولادت او را در ۷۲۷ (تاریخ ادبیات ایران) و دکتر قاسم غنی آن را در ۷۱۷ (تاریخ عصر حافظ) می‌دانند. برخی دیگر از محققین همانند علامه دهخدا بر اساس قطعه ای از حافظ ولادت او را قبل از این سال‌ها و حدود ۷۱۰ هجری قمری تخمین می‌زنند (لغتنامه دهخدا، مدخل حافظ). آنچه مسلم است ولادت او در اوایل قرن هشتم هجری قمری و بعد از ۷۱۰ واقع شده و به گمان غالب بین ۷۲۰ تا ۷۲۹ روی داده‌است.

سال وفات او به نظر اغلب مورخین و ادیبان ۷۹۲ هجری قمری است. (از جمله در کتاب مجمل فصیحی نوشته فصیح خوافی (متولد ۷۷۷ ه.ق.) که معاصر حافظ بوده و همچنین نفحات الانس تالیف جامی (متولد ۸۱۷ ه.ق.) صراحتاً این تاریخ به عنوان سال وفات خواجه قید شده‌است). مولد او شیراز بوده و در همان شهر نیز وفات یافته‌ است.

نزدیک به یک قرن پیش از تولّد او (یعنی در سال ۶۳۸ ه‌ق - ۱۲۴۰ م) محی‌الدّین عربی دیده از جهان فروپوشیده بود، و ۵۰ سال قبل ازآن (یعنی در سال ۶۷۲ ه‌ق - ۱۲۷۳ م) مولانا جلال‌الدّین محمد بلخی (رومی) درگذشته بود.

درباره زندگی حافظ هیچ اطلاعات دقیقی در دست نیست. حتی به مقدار یک خط منبعی که هم عصر او باشد و خاطره ای از حافظ نقل کرده باشد وجود ندارد . اولین شرح حال های مکتوب در مورد حافظ مربوط به بیش از 100 سال بعد از وفات او است . تمام شرح حال هایی که در حال حاضر در مورد حافظ نوشته می شود بر اساس برداشت شخصی نویسنده از اشعار او و بعضی نشانه های تاریخیست که مستقیم ربطی به حافظ ندارد (مثل شرح حال شاهان هم عصر حافظ و احوالات عمومی شیراز در آن دوران )

زبان و هنر شعری

همچون همهٔ هنرهای راستین و صادق، شعر حافظ پرعمق، چندوجه، تعبیریاب، و تبیین‌جوی است. او هیچ‌گاه ادعای کشف و غیب‌گویی نکرده، ولی ازآن‌جا که به ژرفی و با پرمعنایی زیسته ‌است و چون سخن و شعر خود را از عشق و صدق تعلیم گرفته ‌است، کار بزرگ هنری او آینه‌دار طلعت [۱] و طینت فارسی‌زبانان گردیده ‌است.

مرا تا عشق تعلیم سخن کرد

 

حدیثم نکتهٔ هر محفلی بود

مگو دیگر که حافظ نکته‌دان‌ست

 

که ما دیدیم و محکم جاهلی بود

(صفحهٔ ۳۶ حافظ‌نامه، شرح الفاظ، اعلام، مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ، بخش اوّل.)

غزلیات

غزلی از حافظ با خطاطی دیجیتال: اگر بر جای من غیری گزیند دوست، حاکم اوست. حرامم باد اگر من جان به جای دوست بگزینم.حافظ را چیره‌دست‌ترین غزل سرای زبان فارسی دانسته‌اند (صفحهٔ ۲۲۴ Arthur Arberry) موضوع غزل وصف معشوق، می، و مغازله‌ است و غزل‌سرایی را باید هنری دانست ادبی، که درخور سرود و غنا و ترانه پردازی‌ است.با آنکه حافظ غزل عارفانهٔ مولانا و غزل عاشقانهٔ سعدی را پیوند زده‌است، نوآوری اصلی به‌سبب تک بیت‌های درخشان، مستقل، و خوش‌مضمون فراوانی ست که ایجاد کرده‌است. استقلالی که حافظ از این راه به غزل داده به میزان زیادی از ساختار سوره‌های قرآن تأثیر گرفته‌است، که آن را انقلابی در آفرینش اینگونه شعر دانسته‌اند (صفحهٔ ۳۴ حافظ‌نامه، شرح الفاظ، اعلام، مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ، بخش اوّل.)

ندیدم خوشتر از شعر تو حافظ

 

به قرآنی که اندر سینه داری

نمونه‌ای از اشعار

پیش ازاینت بیش ازاین اندیشهٔ عشّاق بود

 

مهرورزی تو با ما شهرهٔ آفاق بود

یاد باد آن صحبت شبها که با نوشین‌لبان

 

بحث سرّ عشق و ذکر حلقهٔ عشّاق بود

پیش ازین کاین سقف سبز و طاق مینا برکشند

 

منظر چشم مرا ابروی جانان طاق بود

سایهٔ معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد

 

ما به او محتاج بودیم او به ما مشتاق بود

حسن مهرویان مجلس گرچه دل می‌برد و دین

 

بحث ما در لطف طبع و خوبی اخلاق بود

شعر حافظ در زمان آدم اندر باغ خلد

 

دفتر نسرین و گل رازینت اوراق بود

رباعیات

رباعیات چندی به حافظ نسبت داده شده است هر چند این رباعیات از ارزش ادبی والایی هم‌سنگ عزل‌های حافظ برخوردار نیستند اما در انتساب برخی از آن‌ها تردید زیادی وجود ندارد. دکتر پرویز ناتل خانلری در تصحیحی که از دیوان حافظ ارائه داده است. تعدادی از این رباعیات را آورده است که ده رباعی در چند نسخهٔ مورد مطالعه خانلری بوده‌اند و بقیه فقط در یک نسخه ثبت شده‌اند. خانلری در باره رباعیات حافظ می‌نویسد:«هیچ یک از رباعیات منسوب به حافظ چه در لفظ و چه در معنی ارزش و اعتبار چندانی ندارد و بر قدر و شأن این غزلسرا نمی‌افزاید.»[۲]

امشب ز غمت میان خون خواهم خفت

 

و ز بستر عافیت برون خواهم خفت

باور نکنی خیال خود را بفرست

 

تا درنگرد که بی تو چون خواهم خفت[۳]

 

هر دوست که دم زد از وفا دشمن شد

 

هر پاک روی که بود تردامن شد

گویند شب آبستن غیب است عجب

 

چون مرد ندید از که آبستن شد[۴]

شرح حافظ

بنا به ماهیّت و طبیعتش، شعر حافظ شرح‌طلب است. این امر، به هیچ وجه ناشی از دشواری یا دیریابی آن نیست، بلکه، در چندپهلویی، پرمعنایی، و فرهنگ‌مندی شعر حافظ نشان‌دارد (صفحهٔ یک، شرح عرفانی غزل‌های حافظ.)

مطرب عشق عجب ساز و نوایی دارد

 

زیر هر نغمه که زد، راه به جایی دارد

همین ویژگی کم‌همانند، و نیز عالَم‌گیری و رواج بی‌مانند شعر اوست، که از دیرباز شرح‌نویسان زیادی را برآن داشته‌است که بر دیوان اشعار حافظ شرح بنویسند. بیشتر شارحان حافظ از دو قلمرو بزرگ زبان و ادبیّات فارسی، یعنی شبه قارّهٔ هند و امپراتوری عثمانی، به صورت زیر برخاسته‌اند.

فال حافظ

دیشب به‌سیل اشک ره خواب می‌زدم

 

نقشی به‌یاد خطّ تو بر آب می‌زدم

چشمم به‌روی ساقی و گوشم به‌قول چنگ

 

فالی به چشم و گوش درین باب می‌زدم

ساقی به صوت این غزلم کاسه می‌گرفت

 

می‌گفتم این سرود و می ناب می‌زدم

خوش بود وقت حافظ و فالِ مراد و کام

 

بر نام عمر و دولتِ احباب می‌زدم

مشهور است که امروز در خانهٔ هر ایرانی یک دیوان حافظ یافت می‌شود. ایرانیان طبق رسوم قدیمی خود در روزهای عید ملی یا مذهبی نظیر نوروز بر سر سفره هفت سین، و یا شب یلدا، با کتاب حافظ فال می‌گیرند. برای این کار، یک نفر از بزرگان خانواده یا کسی که بتواند شعر را به خوبی بخواند یا کسی که دیگران معتقدند به اصطلاح خوب فال می‌گیرد ابتدا نیت می‌کند، یعنی در دل آرزویی می‌کند. سپس به طور تصادفی صفحه‌ای را از کتاب حافظ می‌گشاید و با صدای بلند شروع به خواندن می‌کند. کسانی که ایمان مذهبی داشته باشند هنگام فال گرفتن فاتحه ای می‌خوانند و سپس کتاب حافظ را می‌بوسند، آنگاه با ذکر اورادی آن را می‌گشایند و فال خود را می‌خوانند.

برخی حافظ را لسان غیب می‌گویند یعنی کسی که از غیب سخن می‌گوید و بر اساس بیتی از شعر حافظ او معتقد است که کسی زبان غیب نیست:

ز سر غیب کس آگاه نیست قصه مخوان

 

کدام محرم دل ره در این حرم دارد

یکی از صنایع شعری ایهام است بدین معنی که از یک کلمه معانی متفاوتی برداشت می‌شود. ایهام در اشعار حافظ بصورت گسترده مورد استفاده قرار گرفته. همچنین از مهم‌ترین خصوصیات شعر حافظ این است که غزلیات او گستردگی مطالب ذکر شده در یک غزل می‌باشد بگونه‌ای که در یک غزل از موضوعهای فراوانی حرف می‌زند. هر بیت شعر حافظ نیز بطور مستقل قابل تفسیر است. این خصوصیات شعر حافظ باعث شده که هر کس با هر نیتی دیوان حافظ را بگشاید و غزلی از آن بخواند در مورد نیت خود کلمه یا جمله‌ای در آن غزل می‌یابد و فرد فکر می‌کند که حافظ نیت او را خوانده و به وی جواب داده است. غافل از اینکه این خاصیت شعر حافظ است و در بقیه غزلیات او نیز کلمات یا جملاتی همخوان با نیت صاحب فال وجود دارد.

حافظ زمانی که درمانده می‌شود به فال روی می‌آورد:

از غم هجر مکن ناله و فریاد که دوش

 

زده ام فالی و فریاد رسی می‌آید

افکار حافظ

روزگار حافظ روزگار زهد فروشی و ریاورزی است و حافظ سرسخت و بی باک به مبارزه با این مرض پرداخته. حافظ رندانه در هوای پلشت زمان خود جهانی آرمانی و انسانی آرمانی آفریده. آشنایی حافظ با ادبیات فارسی و عرب بر آشنایی او از دین اسلام که کتاب اصلی آن (قرآن) به زبان عربی است افزود و او را تبدیل به یک رند آزاد اندیش کرد به گونه‌ای که بخش زیادی از دیوان حافظ به مبارزه با ریاکاران اختصاص دادهشده است:

فدای پیرهن چاک ماهرویان باد

 

هزار جامه تقوا و خرقه پرهیز

 

به کوی می فروشانش ز جامی بر نمی‌گیرند

 

زهی سجاده تقوی که یک ساغر نمی ارزد

او تعصبات را کنار کذاشته و فارغ ازهرقید و بندی به مبارزه با کسانی برخاست که دین و قدرت خودرا به عنوان سنگر و سلاحی برای تجاوز به حقوق دیگران مورد استفاده قرار می‌دادند. حافظ در این مبارزه به کسی رحم نمی‌کند شیخ، مفتی، قاضی و محتسب همه ازکنایات واشعار اوآسیب می بینند.

می خور که شیخ و حافظ و مفتی و محتسب

 

چون نیک بنگری همه تزویر می‌کنند

حافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولی

 

دام تزویر مکن چون دگران قرآن را

او باده نوشی را برتر از زهدفروشی ریاکاران می‌داند:.

باده نوشی که دراو روی و ریایی نبود

 

بهتراز زهد فروشی که در او روی و ریاست

می خورکه صد گناه زاغیار در حجاب

 

بهتر ز طاعتی که ز روی ریا کنند

برخی حافظ رامانند نیچه و گوته فیلسوفی حساس به مسائل وجودی انسان می‌دانند که آزاداندیش است و دروغ ستیز و خرافات ستیز.

مباش در پی آزار و هر چه خواهی کن

 

که در شریعت ما غیر از این گناهی نیست

واژه‌های کلیدی حافظ

در دیوان حافظ کلمات و معانی دشوار فراوانی یافت می‌شود که هر یک نقش اساسی و عمده‌ای را در بیان و انتقال پیام‌ها و اندیشه‌های عمیق بر عهده دارد. به عنوان نقطهٔ شروع برای آشکارایی و درک این مفاهیم باید با سیر ورود تدریجی آن‌ها در ادبیات عرفانی آغاز گردیده از قرن ششم و با آثار سنایی و عطار و دیگران آشنایی طلبید. از جملهٔ مهم‌ترین آن ها می‌توان به رند و صوفی و می اشاره داشت:

رند

شاید کلمه‌ای دشوار‌یاب‌تر از رند در اشعار حافظ یافت نشود. کتب لغت آن‌را به عنوان زیرک، بی‌باک، لاابالی، و منکر شرح می‌دهند، ولی حافظ از همین کلمه بد‌معنی، واژه پربار و شگرفی آفریده است که شاید در دیگر فرهنگ‌ها و در زبان‌های کهن و نوین جهان معادلی نداشته باشد.

 

اهل کام و ناز را در کوی رندی راه نیست

 

رهروی باید جهان سوزی نه خامی بی‌غمی

آدمی در عالم خاکی نمی‌آید به‌دست

 

عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی

 

 

(حافظ)

صوفی

حافظ، همواره، صوفی را به‌بدی یاد ‌کرده، و این به‌سبب ظاهر‌سازی و ریا‌کاری صوفیان زمان او بوده است. آنان، به‌جای آن‌که به‌راستی مردان خدا باشند و روندگان راه حقیقت، اغلب، خرقه‌داران و پشمینه‌پوشانی بودند که بویی از عشق نابرده به تند‌خویی شهرت داشتند[۹] و پای از سرای طبیعت بیرون نمی‌نهادند.[۱۰]

درین صوفی‌وشان دَردی ندیدم

 

که صافی باد عیش دُرد‌نوشان

 

نقد صوفی نه همه صافی بیغش باشد

 

ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد

در برابر صوفی، حافظ از عارف با نیکویی و احترام یاد‌کرده، و عارف را اغلب همان صوفی راستین، با کردار و سیمایی رندانه، دانسته است.

 

 

در خرقه چو آتش زدی ای عارف سالک

 

جهدی کن و سرحلقۀ رندان جهان باش[۱۱]

مگر که لاله بدانست بی وفایی دهر

 

که تا بزاد و بشد[۱۲]، جام می ز کف ننهاد

آرامگاه حافظ

آرامگاه حافظ در منطقهٔ حافظیّه و در فضایی آکنده از عطر و زیبایی جان‌پرور گل‌های شیراز، درهم‌آمیخته با شور اشعار خواجه، واقع شده‌است. این مکان یکی از جاذبه‌های مهمّ توریستی هم به‌شمار می‌رود، و در زبان عامیانهٔ خود اهالی شیراز، رفتن به حافظیّه معادل با زیارت آرامگاه حافظ گردیده‌است. اصطلاح زیارت که بیشتر برای اماکن مقدّسی نظیر کعبه و بارگاه حسین‌بن علی، امام سوّم شیعیان به‌کار می‌رود، به‌خوبی نشان‌گر آن‌ است که حافظ چه چهرهٔ مقدّسی نزد ایرانیان دارد. معتقدان به حافظ رفتن به آرامگاه او را با آداب و رسومی آیینی همراه می‌کنند، از جمله با وضو به آنجا می‌روند، و در کنار آرامگاه حافظ کفش خود را از پای بیرون می‌آورند، که در فرهنگ مذهبی ایران نشانهٔ احترام و قدسی بودن مکان است.

آرامگاه حافظ هم‌چنین مکانی فرهنگی‌ است. به‌عنوان مثال، برنامه‌های مختلف شعرخوانی شاعران مشهور یا کنسرت خوانندگان بخصوص سبک موسیقی ایرانی و عرفانی در کنار آن برگزار می‌شود.

حافظ شیرازی در شعری پیش‌بینی کرده‌ است که مرقدش، پس از او، زیارت‌گاه خواهد شد:

بر سر تربت ما چون گذری، همّت خواه

 

که زیارت‌گه رندان جهان خواهد بود

 

 

 

 

 

 

منابع:

 1 ـ ديوان‌ خواجه‌ شمس‌الدين‌ محمد حافظ، تهران‌، گنجينه‌، 1376.

2 ـ رضازاده‌ شفق‌، صادق‌: تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌، شيراز، دانشگاه‌ پهلوي‌، 1354.

3 ـ زرين‌كوب‌، عبدالحسين‌: از كوچه‌ رندان‌، تهران‌، اميركبير، 1356.

4 ـ سايكس‌ سر، پرسي‌: تاريخ‌ ايران‌(جلد دوم‌)، ترجمه‌ محمدتقي‌ فخرداعي‌ گيلاني‌، تهران‌، دنياي‌ كتاب‌، 1363.

[ پنجشنبه سیزدهم خرداد 1389 ] [ 8:56 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

بهداشت علم و هنر پیشگیری از بیماری‌ها، طولانی کردن عمر و ارتقا سلامتی به‌وسیله کوشش‌های متشکل اجتماعی است. بر همین اساس، تعاریفی برای بهداشت فردی، بهداشت عمومی، بهداشت روانی و بهداشت غذایی وجود دارد.

فهرست ممطالب

[۱ تاریخچهٔ بهداشت

    • ۱.۱ بهداشت در جهان اسلام
  • ۲ سطوح بهداشت
    • ۲.۱ پیشگیری سطح اول
      • ۲.۱.۱ ارتقای بهداشت
      • ۲.۱.۲ حفاظت ویژه در مقابل وقایع بهداشتی و بیماری‌ها
    • ۲.۲ پیشگیری سطح دوم
    • ۲.۳ پیشگیری سطح سوم
  • ۳ بهداشت فردی
  • ۴ بهداشت عمومی
  • ۵ بهداشت روانی
  • ۶ بهداشت غذایی
  • ۷ پانویس

تاریخچهٔ بهداشت

رژهٔ «سپاه بهداشت» در جلوی مجلس شورای ملی در ۱۳۴۳ در تهران.

بیماری‌ها تا حدود ۳۹۰۰ سال قبل از مسیح، صرفاً بلای آسمانی به شمار می‌آمدند و کسی به درمان و رسیدگی به حال بیماران اقدام نمی‌کرد

با این وجود، مردم دوران پیشاتاریخ با توجه به تجربیات و نیز، اعتقادات مذهبی یا خرافی خود، به گونه‌ای از بیمار شدن جلوگیری می‌کردند.

در روم باستان، بهداشت به عنوان نماد سلامتی شناخته می‌شد. به همین منظور، حمام‌های عمومی متعددی در شهرهای مختلف ساخته می‌شدند، که شرق نیز رواج یافتند. علاوه بر استحمام که تا حدودی مفهومی تزکیه‌کننده داشت، ماساژ و کرم‌های معطر نیز مورد استفاده قرار می‌گرفتند. منشأ کلمهٔ بهداشتنیز به همان دوره، و به الههٔ سلامتی و پاکیزگی، هیجیا (به یونانی باستان: Ὑγιεία)

، دختر اسقلبیوس بازمی‌گردد.

در ابتدای قرون وسطی، استحمام به عنوان پاک‌کنندهٔ روح، در میان بسیاری از مردم متداول شد. ولی به مرور زمان و با گسترش اعتقادات خرافاتی مبنی بر این که آب موجب باز شدن منافذ پوست و ورود بیماری‌ها به بدن می‌شود، استحمام از رواج افتاد؛ و حمام‌های عمومی منبعی برای ابتلا به بیماری‌ها شناخته شد. در مقابل، چرک بدن لایهٔ محافظی در برابر بیماری‌ها پنداشته شد. به‌علاوه، توالت‌ها در مکان عمومی و در ملأعام قرار داشتند (حتی در قلعهٔ پادشاهان)، و فضولات در کوچه‌ها منظره‌ای طبیعی شناخته می‌شد. دست‌ها و صورت تنها بخش‌هایی از بدن که در این دوره به طور منظم شست‌وشو می‌شدند. به این ترتیب، برای پوشاندن بوی بد بدن تنها از انواع عطر استفاده می‌شد.

این وضع در دوران رونسانس به علت شیوع بیماری‌هایی خطرناک، چون سیفیلیس و طاعون بدتر شد. مردم برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری‌ها، استفاده از آب را به حداقل رسانیدند، و برای شست‌وشو تنها از پارچه‌هایی خشک استفاده می‌کردند.

در دورهٔ پادشاهی لویی شانزدهم، استفاده از آب ,دوباره و به تدریج متداول شد. توالت و دست‌شویی‌ها به اتاق‌هایی جداگانه منتقل شد و استحمام به دور از چشم دیگران انجام گرفت. داشتن حمام در خانه رواج یافت؛ هرچند هدف از آن‌ها در درجهٔ اول استراحت بود، و نه شست‌وشو.

در قرن نوزدهم، استحمام لازمهٔ رعایت بهداشت فردی شد و شستن دست و صورت با صابون در میان اغلب مردم رواج یافت. در اواخر قرن نوزدهم، اکثر ساختمان‌ها در اروپا دارای حمام و دست‌شویی بودند. ایجاد شبکه‌های فاضلاب زیرزمینی و تصفیه‌خانه نیز در قرن بیستم موجب ارتقای سطح بهداشت عمومی در شهرها شد. به علاوه، سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۴۶، به منظور هماهنگی و ارتقای وضعیت بهداشت عمومی در سطح جهان تأسیس یافت

بهداشت در جهان اسلام

با ظهورش در قرن هفتم پس از میلاد، اسلام تأکید زیادی بر رعایت بهداشت و پاکیزگی داشت. علاوه بر ضرورت پاکیزگی در حین نماز‌های پنجگانه با وضو و غسل، واجبات و توصیه‌های دیگری (از جمله رعایت بهداشت غذایی، مسواک زدن، استحمام، تطهیر نجاسات...) در رابطه با رعایت بهداشت در دین اسلام وجود دارد. [۶]

سطوح بهداشت

طبق سازمان جهانی بهداشت، بهداشت به بر سه سطح استوار است: پیشگیری سطح اول، سطح دوم و سطح سوم.

پیشگیری سطح اول

این مرحله عبارت است از مجموعهٔ اقداماتی که برای جلوگیری از بروز بیماری انجام می‌شود. این اقدامات موجب بالا رفتن میزان قدرت جسمی و روانی افراد جامعه و سالم‌تر شدن محیط زندگی می‌شود؛ و خود به دو مرحله تقشیم می‌شوند:

ارتقای بهداشت

آموزش شیوهٔ صحیح مسواک کردن دندان در عراق.

شامل آموزش همگانی بهداشت، بهبود رژیم غذایی بر اساس گروه‌های سنی، فراهم آوردن شرایط مناسب مسکن، کار، و تأمین تفریحات سالم می‌شود.

حفاظت ویژه در مقابل وقایع بهداشتی و بیماری‌ها

شامل روش‌هایی اختصاصی است که از بروز برخی بیماری‌ها جلوگیری می‌کند؛ همچون تزریق واکسن برای پیشگیری از ابتلا به سرخک، کزاز، سیاه‌سرفه، فلج اطفال و...، سمپاشی برای مبارزه با پشهٔ مالاریا، استفاده از کپسول ویتامین A برای جلوگیری از ابتلا به شبکوری، کم کردن گردوغبار در معادن برای پیشگیری از بیماری‌های ریوی نزد کارگران، و مبارزه با آلودگی هوا و استعمال دخانیات برای پیشگیری از سرطان ریه.

پیشگیری سطح دوم

این مرحله شامل تشخیص به موقع بیماری و درمان مناسب و به سرعت است. این اقدامات برای جلوگیری از سیر بیماری به طرف مراحل پیشرفته، به وجود آمدن نقص و ناتوانی و سرایت بیماری به افراد سالم ضرورت دارد.

پیشگیری سطح سوم

در این مرحله، هدف متوقف کردن سیر بیماری و جلوگیری از ناتوانی کامل یا مرگ است. فیزیوتراپی برای برگرداندن حرکت به یک عضو عارضه‌دیده، نمونه‌ای از این اعمال است. عمل‌های جراحی، استفاده از عینک، سمعک و ورزش‌های مخصوص، مثال‌هایی دیگر از اقداماتی هستند که برای بازگرداندن قسمتی از توانایی‌های از دست رفته یا جلوگیری از ناتوانایی بیش‌تر مورد استفاده قرار می‌گیرند

بهداشت فردی

شستن دست‌ها یکی از مهم‌ترین شیوه‌های رعایت بهداشت فردی و جلوگیری از انتقال بیماری‌های مسری است.

بهداشت فردی متشکل از روش‌ها و اصولی جهت پیشگیری از بروز انواع بیماری‌ها و پاکیزه نگه‌داشتن اعضای بدن است. ساده‌ترین امور اعم از شستشوی دست و یا استحمام کل بدن، نظافت مو و ناخن و رعایت اصول نظافت و پاکیزگی لباس و انواع پوشش‌های فردی می‌تواند سلامت یک فرد را تا حدود بسیار زیادی تأمین کند.

بهداشت فردی پایهٔ اصلی سلامت فرد و در نهایت یک جامعه را تشکیل می‌دهد. با رعایت چندین نکتهٔ ساده و روزمره در زندگی فرد، امنیت بالایی برای وی حاصل می‌شود که نتیجهٔ آن پیشگیری بهتر از درمان خواهد بود.

بهداشت غذایی

هدف بهداشت غذایی پیشگیری از آلودگی غذایی، گسترش بیماری‌ها، و جلوگیری از مسمومیت غذایی است. قوانین بهداشتی غذایی راه‌های امنی را برای آماده کردن و نگهداری مناسب مواد غذایی، و خوردن درست غذا ذکر می‌کنند.

منابع

1.    بهداشت فردی و عمومی، فنی و حرفه‌ای (گروه‌های تحصیلی بهداشت-مدیریت خانواده)، دورهٔ آموزش متوسطه فنی و حرفه‌ای، ص۵

2.    تاریخچهٔ بهداشت (فرانسه). بازدید در تاریخ فوریه ۲۰۰۹.

3.    Hygiene

4.    ویکی‌پدیای فرانسوی (فرانسه). بازدید در تاریخ ۲۱ فوریه ۲۰۰۹.

5.    تاریخچهٔ بهداشت در فرانسه (فرانسه). بازدید در تاریخ فوریه ۲۰۰۹.

6.    ویکی‌پدیای انگلیسی (انگلیسی). بازدید در تاریخ ۲۱ فوریه ۲۰۰۹.

7.    بهداشت فردی و عمومی، فنی و حرفه‌ای (گروه‌های تحصیلی بهداشت-مدیریت خانواده)، دورهٔ آموزش متوسطه فنی و حرفه‌ای، ص۱۶، ۱۷، ۱۸

8.    ویکی‌پدیای انگلیسی (انگلیسی). بازدید در تاریخ ۲۲ فوریه ۲۰۰۹.

‎‎

 

[ چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389 ] [ 10:31 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

[ چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389 ] [ 9:33 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389 ] [ 9:29 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

[ چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389 ] [ 9:28 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
[ چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389 ] [ 9:25 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
 
[ چهارشنبه دوازدهم خرداد 1389 ] [ 9:2 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

 *فعالیت مکمل : دانش آموزان باید شرکت فعال داشته باشند و همچنین به منظور تعمیق یاد گیری

انجام می شود چون مطالب درسی از مدرسه به خانه و اجتماع کشیده می شود برای دانش آموزان

جذاب تر و در نتیجه یاد گیری بهتر و عمیق تر و باعث خلق مهارت ، اصلاح نگرش یا تقویت

نگرش می شود*

 

                       *فعالیت های فوق برنامه مرتبط با درس فوق*

 

-         جمع آوری داروهای گیاهی منطقه ( تهیه گزارش درباره داروهای مورد استفاده در استان

خود )

-         تهیه آلبوم از انواع دارو

 -         تهیه نشریه دیواری در رابطه با دارو

 -         مصاحبه با دارو ساز

 -         بازدید از داروخانه

 -         بازدید از کارخانه داروسازی ( بروجرد )

 -         انجام تحقیق گروهی

 *دانش آموزان با توجه به علاقه و استعداد خود یکی از فعالیت های فوق را انتخاب

 می کنند و به صورت گروهی آن را انجام می دهند و به کلاس ارائه می دهند.

 معلم آن را طبق ملاک های از قبل یاد آوری شده ارزشیابی می کند*

  *عنوان فعالیت مکمل : ساختمان سازی ( واحد 3) حرفه و فن سال سوم راهنمایی*

                      *فعالیت های فوق برنامه مربوط با درس*

 -         ساخت ماکت ساختمان

 -         ساخت تیر آهن با استفاده از مقوا و ورق گالوانیزه

 -         تهیه آلبوم عکس انواع ساختمان با کاربرد های مختلف

 -         انجام تحقیق در رابطه با مقاوم سازی ساختمان

 -         تهیه پلان ساختمان

 -         مصاحبه با یک مهندس عوران ( در رابطه با شناژ ساختمان )

 -         رفع مشکلات ساختمان با کمک اولیاء مسئولین ( نوشته نامه به مسئولین و ارتباط با

 شهرداری ، آموزش به خانواده و ...

 -         تهیه نشریه دیواری در رابطه با ساخت ساختمان با اصول ایمنی و بدون اصول ایمنی

 -         جمع آوری مطالب جدید در رابطه با ساخت و ساز با استفاده از اینترنت

 -         بازدید از ساختمان های در دست احداث

 *در رابطه با مباحث فوق دانش آموزی گروه بندی می شود و به طور آزادانه موضوع

 در پایان زمان تعین شده*

 *هر گروه فعالیت خود را به کلاس ارائه می دهد و معلم با توجه به نمره اختصاص داده

 شده آن را ارزشیابی می کند*

 نتیجه گیری :

 *بر اساس نوع ماهیت هر فعالیت با مشارکت فعال دانش آموزان یاد گیری عمیق تر ،

 جذاب تر و توسعه یاد گیری از مدرسه به خانه و گذر از سطح دانش و اطلاعات به

 مهارت و خلاقیت و نو آوری تبدیل می شود*  

 

[ سه شنبه یازدهم خرداد 1389 ] [ 9:12 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

     

ماهها     

     هفته اول

 

                                      

هفته دوم

هفته سوم

هفته چهارم

مهر

معارفه- گروه بندی

دانش آموزان

واحد یک- فناوری(ازص1تاص6) همراه با فعالیت

واحدیک (ازص6تاص8) سیستم همراه فعالیت

ارزشیابی واحد قبلی – واحد 2(ازص 9 تا آخر ص 13) همراه با فعالییت

آبان

واحد 2(از ص13تا ص16مواردی از نکات ایمنی ) همراه فعا لیت

واحد2(ازص16تا آخر ص19 ) همراه با فعالیت

ارزشیابی واحد قبلی – واحد 3 (از ص24تا ص28تخته سه لایی یا چند لایی ) همراه با فعالیت

واحد 3- (از ص28تا ص31 چوب سای و سوهان چوب )همراه با فعالیت

آذر

واحد 3- (از ص31تا ص33تا آخر ) همراه فعالیت

ارزشیابی واحد قبلی – واحد 4(از ص43تا ص47 قسمت آلومینیم ) همراه با فعالیت

واحد 4 (از ص47تا آخر ص49 )همراه یکی از فعالیتها

واحد 4 (تدریس ص50) همراه فعالیت

دی

ارزشیابی واحد قبلی –واحد 5 (ازص56تا آخر ص59)همراه فعالیت

واحد 5 (ازص60تا 62 قسمت مواد و مصالح ساختمانی )همراه فعالیت

واحد 5 (ازص62تاص63 )همراه فعالیت

انجام فعالیتایی که جا مانده اند و مرور درس

بهمن

امتحانات نوبت اول

امتحانات نوبت اول

واحد 6 (ازص71تا ص75 قسمت محیط زیست و سلامتی )همراه فعالیت

واحد 6 0ازص75تاص78زباله چگونه موجب آاودگی محیط زیست می شود ؟ همراه فعالیت

اسفند

واحد 6 0ازص78تاص81 ) همراه فعالیت

ارزشیابی واحد قبلی  واحد 7 (از ص83تا آخر ص89) همراه فعالیت

واحد 7 (ازص90تا ص95 قسمت پوشاک 9 همراه فعالیت

واحد 7 (از ص95تا ص99 قسمت زیکزاک ساده )همراه با فعالیت

فروردین

--------------------

---------------------

واحد 7 ( از ص99تا آخر ص100)  همراه با فعالیت

ارزشیابی واحد 8 (ازص108تا آخر ص 113) همراه با فعالیت

اردیبهشت

واحد 8 (از ص114 تا 121)همراه با فعالیت

واحد 8 (از ص122تا ص 126 قسمت عوامل موثردر پرورش دام )همراه با فعالیت

واحد 8 (از ص126تا ص133 ) همراه با فعالیت

انجام فعالیتهایی که جا مانده اند و مرور درس

خرداد

امتحانات نوبت سوم

امتحانات نوبت سوم

---------------------------

--------------------

 

 

                                                                                          نویسنده خانم مهین شهسواری

[ یکشنبه نهم خرداد 1389 ] [ 21:16 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]

1-     جملات صحیح رابا علامت«ص»وجملات غلط را با«غ»مشخص کنید:

 

الف)نقطه ی ذوب مس660درجه ی سانتی گراد می باشد(    )

 

ب) به دانه های درشت از جنس سنگ، شن گفته می شود(   )

 

شمارک

 

5/0

 

 

 

2-     گزینه ی درست رابا علامت «*»مشخص کنید.

 

الف)وسیله ای برای نگه داری و برق رسانی به لامپ مورد استفاده می گیرد چه نام دارد؟

کلید                    پریز                         فیوز                                     سرپیچ

 

 ب) به کدام ماده ی مغذی،محافظ می گویند؟

         ویتامین                      ماد معدنی                  آب                همه ی موارد 

 

 

 

 

 

5/0

3-     جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.

 

الف)انسان تنها موجودی است که ............دارد.

 

ب)سیستم ها رابا توجه به................ که انجام می دهند،نام گذاری می کنند.

 

ج)در اتم،الکترون هاروی مدارهای مختلفی به دور ..................می چرخند.

 

د)برای صاف کردن سطوح چوبی از ................استفاده می شود.

 

ر)گوشت.............ارزش غذایی یبش تری دارد.

 

س)گوشت های ماهی به شدت....................است.

 

ص) نخ های که در جهت طول پارچه قرار دارند ....................نامیده می شود.

 

ط) پرورش حیوانات اهلی را .......................می گویند.   

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4-     سئولات بررسی کرده و به آن ها پاسخ دهید.

 

    الف) بهداشت را تعریف کنید؟

 

 

 

ب) عواملی راکه درنظم یافتن ساختمان ها درشهروروستا تأثیردارند نام ببرید(3مورد)

 

 

 

پ) گچ چگونه به دست می آید؟

 

 

 

ج) دو مورد از علایم گوشت مرغ مانده را بنویسید.

 

 

 

د) ساده ترین نوع پارچه چگونه بافته می شود؟

 

 

 

ر) دو مورد از مشخصات بذر خوب را بنویسید.

 

 

 

س) وجین کردن یعنی چه؟

 

 

 

ص) پرورش کدام یک ازحشرات درکشورمارونق فراوان دارد؟(2مورد)

 

 

 

    ط) جوجه کشی به روش طبیعی را شرح دهید.

 

 

 

                        طراح : خانم  شهسواری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5/0

 

 

 

75/0

 

 

5/0

 

 

 

5/0

 

 

 

5/0

 

 

 

 

5/0

 

 

5/0

 

 

 

 

5/0

 

 

 

75/0

 

 

 

 

 

 

 

[ یکشنبه نهم خرداد 1389 ] [ 20:17 ] [ شهناز شمس بیرانوند ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ
امکانات وب
Choose a background color: